امیدواری‌های کرمان موتور در سال ۱۴۰۵؛ عبور از سایه جنگ و بحران

تیتر20 -  سال ۱۴۰۵ برای اقتصاد ایران، سالی فراتر از یک بازه زمانی تقویمی است؛ این سال، فصل آزمون تاب‌آوری در برابر سخت‌ترین تکانه‌های تاریخ معاصر است. آغاز تهاجم نظامی به ایران اتمسفری از «اقتصاد جنگی» را بر کشور حاکم کرده است.

 در این میان از یک سو به نظر می رسد که شرایط حاکم  صنعت خودروسازی را به بن بست خواهد رساند . این بن بست از نظر آنها شامل حال تمام خودروسازان خواهد شد. فقط زمان آن بسته به میزان تاب آوری و زیرساخت متفاوت است  . 

اما از منظر برخی دیگر از کارشناسان ، این دیدگاه شاید تا حدی درست باشد ولی در عین حال ، نگاهی ژرف‌تر به لایه‌های زیرین تولید نشان می‌دهد که برای برخی از خودروسازان بخش خصوصی مانند کرمان موتور از دل این بحران‌ها ، روزنه‌هایی از امید و فرصت‌های بازسازی ساختاری وجود دارد . 

بازتعریف زنجیره تأمین
یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های خودروسازان و از جمله  کرمان موتور در ماه‌های اخیر، اخلال در مسیرهای تجارت دریایی به دلیل شرایط جنگی در خلیج فارس و دریای عمان بوده است. اما همین تهدید، به یک امید استراتژیک تبدیل شده است. کرمان موتور با سرعت بخشیدن به بهره‌برداری از مسیرهای زمینی (جاده ابریشم نوین) و استفاده از ظرفیت‌های ریلی از مسیر آسیای مرکزی، توانسته است جریان ورود قطعات (CKD) را از شرکای چینی خود حفظ کند. این تغییر مسیر، اگرچه هزینه لجستیک را در کوتاه‌مدت افزایش داده، اما امنیت تأمین را تضمین کرده و کرمان موتور را از نوسانات بنادر جنوبی مستقل ساخته است. امید می‌رود در سال ۱۴۰۵، این شرکت با تثبیت این مسیرها، به الگویی برای دور زدن انسدادهای دریایی تبدیل شود.

تعمیق بومی‌سازی
بحران ارزی ناشی از جنگ و محدودیت‌های شدید در تخصیص ارز، کرمان موتور را به سمتی سوق داده که سال‌ها به عنوان یک شعار مطرح بود: «نهضت داخلی‌سازی». در سال جدید، امیدواری زیادی وجود دارد که پلتفرم‌های اختصاصی این شرکت (مانند پروژه ایگل) با تکیه بر توان قطعه‌سازان داخلی که اکنون به دلیل شرایط ملی انگیزه مضاعفی دارند، به سطح خودکفایی بالای ۷۰ درصد برسد. در واقع، قطع دسترسی راحت به منابع خارجی، مهندسان کرمان موتور را وادار کرده است تا در بخش‌های حساس الکترونیک و سیستم‌های انتقال قدرت، دست به مهندسی معکوس و نوآوری بزنند. 

تغییر پارادایم محصول
در سال ۱۴۰۵، بازار خودرو دیگر خریدار محصولات صرفاً فانتزی نیست. کرمان موتور با درک این واقعیت، خطوط تولید خود را به سمت خودروهای چندمنظوره و مستحکم مانند پیکاپ‌های سری T8 و T9 سوق داده است. امیدواری بزرگ در اینجا، تبدیل شدن کرمان موتور به تأمین‌کننده اصلی خودروهای عملیاتی و لجستیکی کشور است که نه تنها بقای تولید را تضمین و شرایط لازم برای تحقیق و توسعه را نیز فراهم می‌آورد.

مشارکت راهبردی با شرق
در حالی که فشار غرب در سال ۱۴۰۵ به اوج خود رسیده، اتحاد استراتژیک ایران با بلوک شرق (چین و روسیه) به یک چتر حمایتی برای بخش خصوصی تبدیل خواهد شد. شرکای چینی کرمان موتور (مانند جک و لیوان) نه تنها عقب‌نشینی نکرده‌اند، بلکه با دیدن خلاء رقبا، در حال تبدیل کردن منطقه ارگ جدید بم به یک «هاب منطقه‌ای» برای صادرات به کشورهای همسایه غربی ایران هستند. 

نیروی انسانی ؛  مهارت ملی
نمی‌توان از امید سخن گفت و به سرمایه انسانی اشاره نکرد. در ماه‌های اخیر، با وجود فشارهای روانی ناشی از جنگ، بدنه کارگری و مهندسی در منطقه بم نشان داده است که حفظ سنگر تولید را بخشی از دفاع ملی می‌داند. کرمان موتور با اتخاذ سیاست‌های حمایتی و معیشتی هوشمندانه، توانسته نرخ خروج نخبگان خود را کاهش دهد. امیدواری در اینجا، شکل‌گیری یک فرهنگ سازمانی جدید است که در آن «تولید تحت فشار» به یک مهارت ملی تبدیل شده است.

چالش‌های پیش‌روی کرمان موتور
با وجود تمام امیدها، نمی‌توان از چالش‌های خردکننده چشم‌پوشی کرد. کمبود انرژی (برق و گاز) که به دلیل صدمات احتمالی به زیرساخت‌ها یا اولویت‌بندی‌های نظامی تشدید شده، خطوط تولید را تهدید می‌کند. همچنین، نرخ تورم ناشی از اقتصاد جنگی، قیمت تمام شده محصول را به اعدادی می‌رساند که قدرت خرید مردم را به شدت کاهش می‌دهد. کرمان موتور در سال ۱۴۰۵ باید میان «بهای تمام شده» و «توان خرید مصرف‌کننده» پل بزند. البته این پل سازی در شرایط فعلی حاکم بر کشور بسیار سخت و طاقت فرسا خواهد بود .