نقش آفرینی فولاد مبارکه در مدیریت بازار؛ آیا التهاب ورق فولادی مهار می‌شود؟

تیتر20 - اظهارات چندی پیش سید رسول خلیفه سلطانی، دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران مبنی بر لزوم «مدیریت دوماهه تقاضا» از سوی مصرف‌کنندگان ورق ‌های فولادی، در شرایطی مطرح شده که بازار این محصول با نوسانات قیمتی و محدودیت عرضه مواجه است. هم ‌زمان، سیاست «واردات هوشمند و هدفمند» اسلب و ورق گرم با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت و همراهی فولاد مبارکه در دستور کار قرار گرفته، مجموعه‌ای از اقدامات که در صورت اجرای دقیق، می‌ تواند به آرام‌ سازی بازار منجر شود. 

ریشه‌های التهاب بازار ورق فولادی
بازار ورق فولادی در ماه‌ های اخیر تحت تأثیر چند عامل کلیدی دچار تنش شده است، از جمله رشد مقطعی تقاضا در صنایع پایین‌ دستی، محدودیت در تأمین مواد اولیه، و نوسانات ارزی که بر هزینه تولید و واردات اثر گذاشته‌ اند. در چنین شرایطی، رفتارهای احتکاری یا خریدهای مازاد بر نیاز نیز به تشدید شکاف عرضه و تقاضا انجامیده است.

در این میان، ورق گرم به ‌عنوان یکی از مهم‌ترین محصولات زنجیره فولاد با کاربرد گسترده در صنایع لوازم خانگی، خودروسازی و ساخت‌ و سازبه می توانست بازاری ملتهب تر داشته باشد. 

اما فولاد مبارکه در این حوزه به‌عنوان بزرگ ‌ترین تولیدکننده ورق ‌های فولادی کشور، در نقطه‌ای قرار دارد که می ‌تواند به طور مستقیم بر تعادل بازار اثر بگذارد.  اما این نقش‌آفرینی از چند مسیر قابل تحقق است:

ابتدا با مدیریت هوشمند، یعنی تنظیم برنامه تولید بر اساس نیاز واقعی بازار و اولویت ‌بندی تأمین صنایع حیاتی، یکی از مهم ‌ترین ابزارهای کنترل التهاب است. فولاد مبارکه با داده‌ های دقیق از سفارش ‌ها و مصرف‌ کنندگان می ‌تواند از تخصیص غیرهدفمند جلوگیری کند.

 شفاف‌ سازی در توزیع از دیگر نقش آفرینی های این مجموعه است، چراکه عرضه منظم و قابل پیش ‌بینی در بسترهای رسمی، به ‌ویژه از طریق سازوکارهای شفاف، می ‌تواند رفتارهای هیجانی را کاهش دهد. هرچه بازار از زمان ‌بندی و حجم عرضه مطمئن ‌تر باشد، انگیزه خرید مازاد کمتر می ‌شود.
 کاهش گلوگاه‌ های تولیدی نیز در این بین می تواند به کاهش این التهاب کمک کند. زیرا بهبود بهره ‌وری خطوط، کاهش توقف ‌های فنی و استفاده بهینه از ظرفیت ‌ها می ‌تواند عرضه را در کوتاه ‌مدت افزایش دهد؛ عاملی که به طور مستقیم فشار قیمتی را تعدیل می ‌کند.

اما در این میان و با شعله ور شدن آتش جنگ، فولاد مبارکه یکی از صنایع مهم کشور بود که مورد حمله آمریکار و اسراییل قرار گرفت. درنتیجه این حمله بخش هایی از فولاد مبارکه با آسیب همراه شد که به طور مستقیم تولید را نشانه می گیرد. به همین دلیل واردات هدفمند از موضوعاتی بود که در راستای تامین نیاز بازار در دستور کار وزرات صمت قرار گرفت تا بتواند به کمک فولاد مبارکه بازار را در این شرایط مدیریت کند. 

واردات هدفمند؛ مکملی برای تعادل ‌بخشی
در کنار مدیریت داخلی، سیاست واردات هوشمند اسلب و ورق گرم، ابزار مکملی برای پر کردن شکاف عرضه است. در این چارچوب، فولاد مبارکه می ‌تواند نقش «تنظیم ‌گر عملیاتی» را ایفا کند، به این معنا که با شناخت دقیق نیاز بازار، حجم و زمان ‌بندی واردات را به‌گونه ‌ای تنظیم کند که از یک‌ سو کمبودها جبران شود و از سوی دیگر، به تولید داخلی آسیب وارد نشود.

این رویکرد، اگر به‌ درستی اجرا شود، می ‌تواند از جهش‌ های ناگهانی قیمت جلوگیری کرده و یک «کف عرضه مطمئن» برای بازار ایجاد کند.

مدیریت تقاضا، ضلع مغفول اما حیاتی
درخواست دبیر انجمن برای مدیریت تقاضا، نشان ‌دهنده آن است که بخشی از التهاب بازار، ریشه در رفتار مصرف ‌کنندگان دارد. خریدهای پیش‌دستانه، انبارسازی بیش از نیاز و نگرانی از کمبود، در عمل به افزایش تقاضای غیرواقعی دامن می ‌زند.

در این میان، فولاد مبارکه می ‌تواند با ارسال سیگنال ‌های اطمینان ‌بخش از جمله اعلام برنامه عرضه، پایبندی به تعهدات و همکاری با نهادهای تنظیم‌ گر به کاهش این رفتارها کمک کند. زمانی که مصرف‌ کننده بداند عرضه در دو ماه آینده پایدار خواهد بود، انگیزه ‌ای برای خرید هیجانی نخواهد داشت.

اما نکته کلیدی در موفقیت این رویکرد، هماهنگی میان بازیگران اصلی است، یعنی سیاست‌ گذار، تولیدکننده و مصرف‌کننده. نقش وزارت صنعت، معدن و تجارت در تنظیم سیاست واردات و نظارت بر توزیع، در کنار اجرای عملیاتی توسط فولاد مبارکه، می ‌تواند یک الگوی «تنظیم ‌گری فعال» را شکل دهد.

چشم ‌انداز کوتاه ‌مدت بازار
اگر سه محور «مدیریت عرضه»، «واردات هدفمند» و «کنترل تقاضا» به‌ صورت هم‌ زمان اجرا شوند، می ‌توان انتظار داشت که در بازه زمانی دو ماهه، بازار ورق فولادی به سمت ثبات حرکت کند. کاهش فاصله عرضه و تقاضا، به ‌طور طبیعی از شدت نوسانات قیمتی خواهد کاست و فضای پیش ‌بینی ‌پذیرتری برای صنایع پایین ‌دستی ایجاد می‌ کند.

در شرایط فعلی، فولاد مبارکه تنها یک تولیدکننده نیست، بلکه به یک بازیگر کلیدی در تنظیم بازار تبدیل شده است. این شرکت با ترکیب ابزارهای تولیدی، اطلاعاتی و اجرایی، می ‌تواند در کنار سیاست ‌گذار، به مدیریت بحران کمک کند. اگر این نقش‌آفرینی با شفافیت، هماهنگی و تداوم همراه باشد، نه‌ تنها التهاب فعلی بازار فروکش خواهد کرد، بلکه الگوی جدیدی از مدیریت بازار در صنعت فولاد کشور شکل خواهد گرفت.