از سود‌های کاغذی به عملیاتی/ هنرنمایی بانک گردشگری در صحنه شاخص‌های کلیدی عملکرد

تیتر20 -  دستیابی به رشد کیفی و پایدار، در فضای پرنوسان نظام بانکی ایران، هنری است که به‌سادگی میسر نمی‌شود. بااین‌حال، گزارش عملکرد بانک گردشگری طی سال گذشته، بیانگر هنرمندی این بانک در زمینه عبور از مسیر فروش دارایی‌های ثابت و چرخش به‌سمت مدل‌های اصیل بانکداری، آن هم در سال پرنوسان اقتصادی ناشی ار تبعات جنگ است. رقم 210 درصدی رشد سود در سال 1404، از انضباط مالی سختگیرانه و تغییر در ساختار درآمدی بانک حکایت دارد.

شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs)، نبض تپنده سلامت و پویایی یک نهاد مالی محسوب می‌شوند. این شاخص‌ها، از رشد منابع و سودآوری گرفته تا نرخ مطالبات غیرجاری، بهره‌وری شعب، کیفیت درآمدهای کارمزدی و بهره‌مندی از خدمات دیجیتال، تصویری شفاف از عملکرد مدیران و استراتژی بانک‌ها ارائه می‌دهند. از این‌رو، واکاوی این معیارها در بانک گردشگری، اهمیت ویژه‌ای برای آگاهی از کمیت و کیفیت توفیقات بانک دارد.

از سودهای کاغذی به عملیاتی
بزرگ‌ترین چالش بانک‌های ایرانی در دهه‌های اخیر، وابستگی به درآمدهای غیرمشاع و فروش اموال برای پوشش هزینه‌های جاری بوده است. این اقدام اگرچه ترازنامه را موقتاً سبز می‌کند، اما عملاً بانک را از وظیفه اصلی خود یعنی واسطه‌گری مالی دور می‌سازد.

اظهارات مدیرعامل بانک گردشگری با تأکید بر شناسایی ۱۲ هزار میلیارد تومان سود بدون اتکا به فروش دارایی‌ها در سال گذشته، این پیام را به سهامداران و بازار سرمایه مخابره می‌کند که موتور اصلی سودآوری، روشن شده است. وقتی سود، صرفاً از محل فروش اموال حاصل نشود، بدین‌معناست که سیستم اعتبارسنجی، تخصیص منابع و مدیریت جریان نقد در بانک به بلوغ رسیده است.

تسهیلات و کارمزد؛ موتورهای محرک
در تحلیل شاخص‌های کلیدی عملکردی بانک گردشگری، دو شاخص رشد ۱۱۰ درصدی درآمدهای تسهیلاتی و رشد ۶۵ درصدی درآمدهای کارمزدی، بیشتر از همه جلب توجه می‌کنند.

این دو شاخص در کنار هم، بازوی درآمدی بانک را تقویت کرده‌اند. رشد بیش از 100 درصدی تسهیلات، بیانگر افزایش قدرت وام‌دهی و احتمالاً بهبود کیفیت سبد دارایی‌هاست. از سوی دیگر، رشد ۶۵ درصدی کارمزد، حاوی سیگنال مهم‌تری است و نشان می‌دهد بانک گردشگری با توسعه خدمات نوین بانکی و دیجیتالی‌سازی، وابستگی به سود تسهیلات را با درآمدهای خدماتی و کم‌ریسک متوازن کرده است. 

در واقع، این بانک در حال تبدیل به گونه‌ای اکوسیستم خدماتی است که در آن، تراکنش‌ها و خدمات دیجیتال، وزن بیشتری در صورت‌های مالی پیدا می‌کنند.

تعادل در لبه تیغ
مدیریت هزینه پول برای هر بانک، همانند راه رفتن روی لبه تیغ است. اگر هزینه‌ها بالا باشد، نرخ تسهیلات گران می‌شود و مشتریان معتبر از دست می‌روند و اگر نرخ‌ها خیلی پایین باشد، جذب منابع متوقف می‌شود. 

اینکه بانک گردشگری، موفق شده هزینه سپرده‌ها را در سطح ۶۶ درصد مدیریت کند، نشانه برخورداری از سیستم منضبط در مدیریت منابع و مصارف (ALM) است. این نسبت، تعادل بین نیاز به جذب نقدینگی و حفظ حاشیه سود را به‌خوبی نشان می‌دهد. این انضباط، همان پشت‌پرده‌ای است که مانع هدررفت منابع در مسیرهای غیربهینه می‌شود.

مروری بر استانداردهای جهانی
در مدل‌های بانکی دنیا، سود عملیاتی، ستون فقرات بانک است. در همین رابطه، بانک‌های پیشرو جهان مانند JPMorgan Chase با تمرکز بر افزایش درآمدهای کارمزدی، توانسته‌ وابستگی‌ خود را به درآمدهای سنتی تسهیلاتی کاهش دهد. همچنینDBS Bank  در سنگاپور، با سرمایه‌گذاری کلان در پلتفرم‌های دیجیتال و کاهش چشمگیر هزینه‌های عملیاتی شعب، تجربه‌ای کم‌نظیر برای مشتریان رقم زده است.

البته موفقیت تنها به ارقام بزرگ سود خلاصه نمی‌شود. بانک‌های بزرگ و موفق جهان، با رصد دقیق شاخص‌هایی مانند نسبت هزینه به درآمد و نرخ بازگشت دارایی، در کنار توسعه ابزارهای تحلیل داده برای پیش‌بینی دقیق‌تر ریسک اعتباری در بازارهای رقابتی، ضمن حفظ جایگاه‌، با نوآوری مستمر، مسیر رشد را نیز هموار ساخته‌اند.

الزامات استمرار موفقیت 
آنچه در عملکرد ۱۴۰۴ بانک گردشگری بیش از هر چیز نمایان است، تمرکز بر بهره‌وری است. در شرایط اقتصادی ایران که سایه تورم بر عملیات بانکی همواره سنگین است، مدیریت هزینه‌های تجهیز منابع و افزایش درآمدهای عملیاتی، به‌معنای هوشمندی تیم مدیریتی است.

رشد ۲۱۰ درصدی سود، خروجیِ ناشی از توسعه خدمات دیجیتال و مدیریت انضباط‌محور است. برای سهامداران، این اتفاق به این معناست که سرمایه آنها دیگر در گرو بازی‌های دارایی‌محور نیست، بلکه در خدمت ماشین عملیاتی است که به‌صورت مستمر و قابل‌پیش‌بینی تولید سود می‌کند.

در این میان، برای تثبیت رشد درآمدهای کارمزدی، خدمات بانکی باید به‌سرعت دیجیتال‌سازی شوند تا هزینه ارائه خدمت کاهش یابد. همزمان، با رشد سریع تسهیلات، ارتقای سیستم‌های اعتبارسنجی برای جلوگیری از عدم بازگشت منابع اهمیت یافته و حفظ تعادل استراتژیک ۶۶ درصدی در هزینه‌های تجهیز منابع به‌عنوان خط قرمز باید مدنظر قرار گیرد.

ارزش‌آفرینی برای ذینفعان
اکنون بانک گردشگری، علاوه بر اینکه از بحران احتمالیِ وابستگی به فروش دارایی‌ها فاصله گرفته، با تکیه بر درآمدهای کارمزدی و تسهیلاتی، مدل کسب‌وکاری خود را به استانداردهای بانکداری نوین نزدیک کرده است.

این دستاوردها در شرایطی است که سال گذشته، اقتصاد و کسب‌وکار کشور، تحت‌تأثیر دو جنگ تحمیلی و پیامدهای آن بر فعالیت‌های اقتصادی قرار داشت. بااین‌همه، بانک گردشگری با حفظ مسیر رشد عملیاتی، بر تقویت درآمدهای پایدار تکیه کرد.

با تداوم شیب تند نرخ رشد کارمزدها، می‌توان انتظار داشت بانک گردشگری، با قرار گرفتن در فهرست بانک‌های سودآور به جایگاه شایسته خود در نظام بانکداری کشور دست یابد. این مسیر که در سال گذشته، با هدف ارزش‌آفرینی برای مشتریان و سهامداران پیش رفته، با اهتمام ویژه بانک، تأثیرات مثبتش را امسال نیز نشان می‌دهد تا نویدبخش روزهای پرقدرت‌تر در نظام بانکی باشد.