رشد دو بازوی عملیاتی؛ روایت جدید بانک شهر از درآمد‌های پایدار

تیتر20 - هر بانک را می‌توان از زوایای مختلف مانند اندازه دارایی‌ها، سود خالص یا ارزش بازار تحلیل کرد، اما برای شناخت کیفیت عملکرد، معمولاً باید جریان فعالیت روزانه بانک، تسهیلات پرداختی و سرویس‌های ارائه‌شده را مدنظر قرار داد، زیرا درآمد حاصل از عملیات در آنجا شکل می‌گیرد. گزارش عملکرد دو ماهه نخست ۱۴۰۵ بانک شهر، از استمرار  این جریان عملیاتی حکایت دارد.

گزارش‌های رسمی منتشرشده نشان می‌دهد بانک شهر، طی فروردین و اردیبهشت‌ امسال، بیش از ۱۲۰ هزار میلیارد ریال درآمد از محل تسهیلات اعطایی و بالغ بر ۸۳ هزار میلیارد ریال درآمد کارمزدی محقق کرده است. کنار هم قرار گرفتن این دو سرفصل، از آن جهت اهمیت دارد که هر دو مستقیماً به فعالیت اصلی بانک یعنی تجهیز منابع، تأمین مالی و ارائه خدمات بانکی مربوط می‌شوند.

اگر عملکرد بانک شهر را بدون توجه به صورت‌های مالی سال گذشته بررسی کنیم، بخشی از تصویر نادیده می‌ماند. عملکرد 12ماهه 1404 نشان داد درآمدهای عملیاتی بانک وارد مرحله تازه‌ای شده‌اند. طی یک سال، درآمد تسهیلات اعطایی از حدود 31.5 همت به بیش از ۵۸ همت رسید و در کنار آن، سود عملیاتی نیز رشد چشمگیری را تجربه کرد.

از این‌رو، عملکرد ثبت‌شده در دو ماه نخست سال جاری، تداوم یک روند قابل‌توجه است نه جهش کوتاه‌مدت. این پیوستگی، اهمیت بیشتری نسبت به خود ارقام دارد، زیرا بیانگر ثبات در جریان درآمدزایی است.

سبد تسهیلات؛ بزرگ و متنوع‌
نکته قابل‌توجه در صورت مالی بانک شهر، ترکیب تسهیلات آن است. بخش عمده‌ مانده تسهیلات به مرابحه، مشارکت مدنی و خرید دین یعنی سه ابزاری اختصاص دارد که هرکدام نیاز متفاوتی از حوزه‌های مختلف اقتصادی را پوشش می‌دهند.

مرابحه معمولاً پاسخگوی سرمایه در گردش و خرید کالا و خدمات است. مشارکت مدنی بیشتر در پروژه‌های سرمایه‌گذاری و تولیدی کاربرد دارد و خرید دین نیز به بنگاه‌ها کمک می‌کند مطالبات خود را سریع‌تر به نقدینگی تبدیل کنند. این تنوع نشان می‌دهد فعالیت اعتباری بانک به یک مسیر محدود، خلاصه نشده است. هرچه سبد تسهیلات از انعطاف بیشتری برخوردار باشد، امکان پاسخگویی به نیاز بخش‌های مختلف اقتصادی نیز افزایش پیدا می‌کند و تمرکز ریسک کاهش می‌یابد.

رشد درآمد کارمزدی؛ آرام اما مؤثر
همه درآمدها در صنعت بانکداری، وابسته به اعطای تسهیلات نیستند. بخشی از درآمد پایدار به خدماتی مانند پرداخت، بانکداری الکترونیک، ضمانت‌نامه‌ها، نقل‌وانتقال وجوه و خدمات ارزی بازمی‌گردد که بانک، هر روز به مشتریان حقیقی و حقوقی ارائه می‌کند.

ثبت بیش از ۸۳ هزار میلیارد ریال درآمد کارمزدی در ابتدای سال نشان می‌دهد این بخش نیز جایگاه پررنگ‌تری در ساختار درآمد بانک شهر پیدا کرده است. اهمیت موضوع این است که درآمدهای کارمزدی، معمولاً نوسان کمتری نسبت به برخی منابع درآمدی دارند. هرچه سهم این بخش افزایش پیدا کند، ترکیب درآمد بانک متعادل‌تر خواهد شد و اتکا به یک منبع خاص کاهش می‌یابد.

پیوند خدمات بانکی و تأمین مالی
شفاف‌سازی اخیر بانک شهر درباره رشد ۴۲۸ درصدی سود عملیاتی سال قبل نیز این تصویر را تکمیل می‌کند. در توضیح بانک، مهم‌ترین عوامل این رشد، افزایش درآمد تسهیلات اعطایی، رشد درآمدهای کارمزدی، افزایش درآمد سپرده‌گذاری و بهبود سایر درآمدهای عملیاتی عنوان شده است. این نکته نشان می‌دهد رشد سود عملیاتی، حاصل یک عامل استثنایی یا درآمد غیرتکرارشونده نبوده، بلکه از چند بخش عملیاتی به‌صورت همزمان تغذیه شده است. این ساختار، معمولاً کیفیت سود را نیز تقویت می‌کند.

در این راستا، یکی از ویژگی‌های مهم عملکرد بانک شهر در ماه‌های نخست سال جاری، رشد همزمان دو بخش تسهیلاتی و کارمزدی است. هرچند این دو حوزه، ظاهراً مستقل به نظر می‌رسند، اما در عمل، یکدیگر را تقویت می‌کنند.

گسترش خدمات بانکی، ارتباط مشتری با بانک را عمیق‌تر می‌کند و همین ارتباط، به توسعه فعالیت‌های اعتباری منجر می‌شود. از سوی دیگر، افزایش تعاملات اعتباری نیز تقاضا برای خدمات بانکی و کارمزدی را بالا می‌برد. این چرخه، اگر به‌شکل متوازن مدیریت شود، ظرفیت ایجاد درآمدهای پایدارتر را افزایش می‌دهد.

 نشانه بلوغ عملیاتی
بررسی عملکرد بانک شهر در کنار نتایج سال مالی گذشته، تصویری نسبتاً منسجم ارائه می‌دهد. متغیرهایی مانند افزایش درآمدهای تسهیلاتی، تقویت سهم درآمدهای کارمزدی، تنوع سبد اعتباری و رشد سود عملیاتی، حلقه‌های جداگانه نیستند و مکمل یکدیگرند.

بااین‌همه، طبیعی است مسیر پیش‌رو همچنان با چالش‌های متعددی مانند هزینه تجهیز منابع، شرایط اقتصادی و الزامات نظارتی همراه باشد. البته گزارش دو ماه نخست سال جاری نشان می‌دهد بانک شهر سال جدید را بر پایه همان ریل عملیاتی آغاز کرده که در سال گذشته، زمینه تقویت سودآوری آن را فراهم کرده بود.

در شرایطی که فضای اقتصادی همچنان با عدم قطعیت‌های مختلف مواجه است، بانک‌هایی مانند بانک شهر که قادرند درآمدهای پایدار، متنوع و مبتنی بر عملیات اصلی ایجاد کنند، از ظرفیت بیشتری برای حفظ سودآوری برخوردارند.

وقتی روند درآمد در بخش‌های اصلی بانکداری استمرار پیدا می‌کند، ارزیابی عملکرد نیز از سطح گزارش ماهانه فراتر می‌رود و به سنجش کیفیت مدیریت عملیات نزدیک‌تر می‌شود. این موضوع می‌تواند یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی عملکرد بانک در ادامه سال مالی باشد.