نسبت خسارت و کیفیت درآمد / بیمه پارسیان چگونه از دل خسارت، سود ساخت؟

تیتر 20- افزایش درآمد در صنعت بیمه، همیشه به‌معنای عملکرد بهتر نیست. ممکن است شرکتی حق بیمه بیشتری جذب کند، اما اگر کنترل ریسک و مدیریت خسارت، متناسب با آن رشد نکند، بخش قابل‌توجهی از درآمد در مسیر پرداخت خسارت از دست می‌رود. به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین شاخص‌هایی که کیفیت عملکرد شرکت بیمه‌ای را نشان می‌دهد، نسبت خسارت است. این معیار، فاصله میان حجم فروش بیمه‌نامه و توانایی تبدیل آن به سود پایدار را اندازه‌گیری می‌کند.

بررسی عملکرد بیمه پارسیان در سال مالی ۱۴۰۴ نشان می‌دهد شرکت ضمن ثبت ارقام قابل‌توجه در زمینه درآمد و سودآوری، یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت بیمه یعنی کنترل هزینه خسارت را نیز مدیریت کرده است. 

طبق گزارش مجمع عمومی سالانه در خردادماه امسال، بیمه پارسیان با ثبت ۲۱.۵ هزار میلیارد تومان حق بیمه صادره، پرداخت ۱۴.۷ هزار میلیارد تومان خسارت و دستیابی به ۴.۲ هزار میلیارد تومان سود خالص، نسبت خسارت 64 درصدی را ثبت کرده؛ رقمی که ۲ درصد پایین‌تر از میانگین بازار بیمه است.

نسبت خسارت و کیفیت درآمد
شاید اختلاف دو درصدی بین نسبت خسارت یک شرکت و میانگین صنعت، چندان بزرگ به نظر نرسد، اما در مقیاس یک شرکت بیمه‌ای با حجم فعالیت بیش از ۲۰ همت، همین فاصله، تأثیر مالی ارزشمندی ایجاد می‌کند. نسبت خسارت مانند میزان نشتی یک مخزن درآمدی است که هرچه کمتر باشد، بخش بیشتری از منابع ورودی، امکان تبدیل به سود، سرمایه‌گذاری و تقویت توان مالی شرکت را پیدا می‌کند.

کاهش نسبت خسارت بیمه پارسیان نسبت به میانگین بازار نشان می‌دهد رشد پرتفوی شرکت صرفاً بر افزایش حجم فروش متمرکز نبوده، بلکه همراه با تلاش برای اصلاح ترکیب پرتفوی، مدیریت ریسک و فاصله گرفتن از بخش‌های زیان‌ده، دنبال شده است. بر اساس اعلام مدیران شرکت در مجمع، سال گذشته، اصلاح ساختار پرتفوی و واگذاری بخش‌های زیان‌ده اولویت بوده؛ تصمیمی که شاید در کوتاه‌مدت، محدودیت‌هایی برای رشد کمی ایجاد کند، اما در بلندمدت، کیفیت سودآوری را افزایش می‌دهد.

در بازار بیمه، رقابت، صرفاً بر سر داشتن سهم بیشتر بازار نیست. گاهی یک شرکت با فروش بیشتر، وارد پرتفوهایی می‌شود که حاشیه سود پایینی دارند یا در آینده، هزینه خسارت سنگین ایجاد می‌کنند. لذا انتخاب درست ریسک‌ها، اهمیت بیشتری از بزرگی صِرف حجم عملیات دارد. حرکت بیمه پارسیان در مسیر کنترل نسبت خسارت را می‌توان نشانه‌ تغییر نگاه از رشد به هر قیمت، به‌سمت رشد سودآور و پایدار دانست.

تبدیل حق بیمه به سود
بیمه پارسیان در سال گذشته، ۲۱.۵ همت حق بیمه صادر کرده است. این رقم، بیانگر حجم قابل‌توجه فعالیت عملیاتی شرکت است، اما اهمیت اصلی آن زمانی مشخص می‌شود که این درآمد در کنار خسارت پرداختی و سود خالص قرار گیرد.

پرداخت ۱۴.۷ همت خسارت در برابر ۲۱.۵ همت حق بیمه صادره نشان می‌دهد شرکت، ضمن ایفای بخش بزرگی از تعهدات بیمه‌ای، بخشی از منابع حاصل از عملیات بیمه‌گری را برای ایجاد سود حفظ کرده است. نتیجه این توازن، ثبت ۴.۲ همت سود خالص است که بدین معناست کنترل هزینه‌های عملیاتی، مدیریت سرمایه‌گذاری‌ها و اصلاح پرتفوی در کنار درآمدهای بیمه‌ای، به خروجی مالی مثبت منجر شده‌اند.

البته در تحلیل سود خالص باید به شرایط ویژه سال گذشته نیز توجه کرد. بخشی از سود پارسال، مربوط به فروش اپال برای بانک و بیمه پارسیان بوده است. بااین‌حال، اهمیت فعالیت عملیاتی شرکت در این است که در کنار این عوامل، شاخص‌های بنیادی مانند نسبت خسارت نیز در وضعیت مطلوبی قرار گرفته‌اند، زیرا سودهای غیرعملیاتی ممکن است در یک دوره مالی تکرار نشوند، اما بهبود کیفیت پرتفوی و کنترل خسارت، پایه‌ای ماندگارتر برای سودآوری ایجاد می‌کند.

مدیریت خسارت در شرایط پرریسک
اهمیت کاهش نسبت خسارت، زمانی بیشتر دیده می‌شود که عملکرد شرکت را در فضای پرریسک سال گذشته بررسی کنیم. بیمه پارسیان سال قبل با حوادثی مانند آتش‌سوزی‌های ناشی از فرسودگی تأسیسات و حادثه بندر شهید رجایی مواجه شد. این حادثه‌، بیش از ۴۰۰۰ کانتینر را درگیر کرد و سهم خسارت بیمه پارسیان از این رویداد، حدود ۵۲۰ میلیارد تومان اعلام شد.

در این شرایط، کنترل نسبت خسارت، علاوه بر شرایط عادی بازار، نتیجه برخورداری از سازوکار مناسب ارزیابی ریسک، مدیریت قراردادها و استفاده از ظرفیت بیمه اتکایی است. به بیان دیگر، عملکرد شرکت بیمه، زمانی سنجیده می‌شود که در برابر طوفان‌ها نیز تعادل مالی خود را حفظ کند.

از کنترل خسارت تا افزایش ظرفیت رشد
کاهش نسبت خسارت علاوه بر اثر مستقیم بر سودآوری، پیامدهای دیگری برای آینده شرکت دارد. هر درصد کاهش هزینه خسارت می‌تواند منابع بیشتری برای توسعه فناوری، بهبود خدمات مشتری، افزایش توان سرمایه‌گذاری و تقویت ذخایر فنی ایجاد کند. اهمیت روزافزون این موضوع آنجاست که بیمه پارسیان، برنامه‌هایی مانند توسعه نوآوری، سرمایه‌گذاری در حوزه اینشورتک، استقرار نظام جامع مدیریت ریسک و حرکت به‌سمت سازمان داده‌محور را مدنظر دارد.

برنامه افزایش سرمایه از محل سود انباشته و تجدید ارزیابی دارایی‌ها همچنین می‌تواند قدرت مانور مالی شرکت را افزایش دهد. شرکتی با توانایی کنترل نسبت خسارت، ایجاد سود انباشته و تقویت ساختار سرمایه به‌طور همزمان، ابزارهای بیشتری برای عبور از دوره‌های پرنوسان بازار خواهد داشت.

مهم‌ترین پیام ارقام مجمع بیمه پارسیان را می‌توان در رقم ۶۴ درصد خلاصه کرد. این عدد، نشانه‌ کیفیت تصمیماتی است که قبل از رسیدن خسارت به صورت‌های مالی گرفته شده‌اند. سود واقعی در بیمه، اغلب پیش از آنکه در خط پایانی صورت سود و زیان دیده شود، در انتخاب درست ریسک‌ها، مدیریت دقیق تعهدات و کنترل هوشمندانه هزینه‌ها ساخته می‌شود.

پارسیان با کاهش فاصله از میانگین بازار در نسبت خسارت، بخشی از این مسیر را طی کرده است. ارزش این مسیر، در توان شرکت برای ساختن سال‌های سودآورتر آینده نمایان می‌شود.