وقتی مقیاس، مزیت رقابتی می‌سازد / بیمه آرمان چگونه وارد لیگ پوشش‌های فراگیر شد؟

تیتر20 - بیمه در ساده‌ترین تعریف، سازوکار جبران خسارت است، اما در مقیاس‌ بزرگ، به ابزار مدیریت ریسک‌های اجتماعی تبدیل می‌شود. هرچه افراد بیشتری در برابر خطر مشترک تحت پوشش قرار گیرند، بیمه، بیش از پیش به سپر همگانی شباهت پیدا می‌کند تا هزینه وقوع حادثه را از دوش خانواده یا فرد بردارد و آن را در سازوکار هدفمندتری توزیع ‌کند.

انعقاد قرارداد جامع بیمه مسئولیت مدنی ناشی از حوادث مشترکین گاز طبیعی سراسر کشور میان بیمه آرمان و شرکت ملی گاز در اوایل شهریورماه امسال، در همین راستا قابل ارزیابی است. اهمیت این قرارداد، فراتر از وسعت پروژه، در نوع نگاه به بازار بیمه یعنی حرکت به‌سمت پوشش‌های فراگیری نهفته است که مخاطب آن، طیف بزرگی از شهروندان را شامل می‌شود.

این قرارداد ملی که قرار است با هماهنگی شعب بیمه آرمان و ادارات گاز استانی اجرایی شود، مشترکین گاز طبیعی را در برابر مسئولیت‌های مدنی ناشی از حوادث مرتبط با گاز شهری تحت‌پوشش قرار می‌دهد. بیمه آرمان در این پروژه، وارد فضایی شده که مقیاس عملیات، مدیریت خسارت و کیفیت شبکه اجرایی، به اندازه صدور بیمه‌نامه اهمیت دارد.

با کدام منطق اقتصادی؟
پشت توسعه پوشش‌های گسترده بیمه‌ای، یک منطق اقتصادی قدیمی اما مهم به نام «تجمیع ریسک» قرار دارد. سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، مارس 2026، در تحلیل سازوکارهای حفاظت مالی توضیح می‌دهد که تجمیع ریسک بین تعداد زیادی از افراد و بنگاه‌ها، هزینه مواجهه با شوک‌های مالی را کاهش می‌دهد و امکان بازیابی سریع‌تر پس از خسارت را فراهم می‌کند. 

به بیان دیگر،، حادثه‌ای که ممکن است برای خانواده، بحران مالی ایجاد کند، در مجموعه بزرگ بیمه‌ای، قابلیت مدیریت پیدا می‌کند.

همین‌ نقطه است که پوشش فراگیر را از فروش معمول بیمه‌نامه متمایز می‌کند. در بازار سنتی، شرکت بیمه به‌دنبال جذب مشتری است، اما در پوشش فراگیر، شرکت بیمه بخشی از زیرساخت مدیریت ریسک یک جامعه، صنعت یا شبکه بزرگ خدماتی می‌شود.

برای نمونه، حادثه ناشی از مصرف گاز طبیعی ممکن است در سطح خانوار رخ دهد، اما مخاطره بالقوه آن، محدود به منطقه یا گروه اجتماعی خاص نیست. گستردگی شبکه مصرف باعث می‌شود مدیریت پیامدهای احتمالی حوادث نیز ماهیت فراگیر داشته باشد. قرارداد یادشده از این منظر تلاش می‌کند بین ریسک وسیع و سازوکار گسترده حفاظت مالی، تناسب ایجاد کند.

آزمون ظرفیت عملیاتی بیمه آرمان
آمارهای رسمی از تعداد بیش از ۳۰ میلیون مشترک گاز در ایران حکایت دارد. همچنین بر اساس داده‌های سازمان پزشکی قانونی، سال گذشته ۸۳۱ نفر بر اثر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن در کشور جان باخته‌اند. این آمار و ارقام، اهمیت قرارداد بیمه آرمان و شرکت ملی گاز را بیشتر نمایان می‌کند.

بااین‌همه، پوشش میلیون‌ها مخاطب بالقوه، صرفاً با امضای یک قرارداد محقق نمی‌شود. این پروژه‌ به شبکه عملیاتی، سامانه‌های الکترونیکی، هماهنگی منطقه‌ای و سازوکار روشنِ رسیدگی به خسارت نیاز دارد. لذا تأکید طرفین قرارداد بر نظارت مستمر، استفاده از سامانه‌های الکترونیکی و استقرار نماینده ویژه برای پیگیری امور، بخش مهمی از ارزش اجرایی این پروژه را تشکیل می‌دهد.

پوشش فراگیر بیمه‌ای مانند ساختن سقف بزرگ نیست. مهم‌تر این است که هنگام بارندگی، هیچ نقطه‌ای از سقف چکه نکند. موفقیت این قرارداد نیز با کیفیت پاسخگویی در زمان بروز حادثه، سرعت رسیدگی و دسترسی گسترده مشترکین در کشور سنجیده می‌شود. 

برای بیمه آرمان، این موضوع، یک فرصت راهبردی است. اجرای موفق این پروژه ملی می‌تواند توان شرکت در مدیریت قراردادهای بزرگ و پیچیده را به نمایش بگذارد و زمینه حضور پررنگ‌تر آن در پروژه‌های مشابه را فراهم کند.

رشد بیمه‌های مسئولیت و توسعه بازار گسترده‌تر
قرارداد جدید را نمی‌توان از مسیر پیشین بیمه آرمان در حوزه بیمه مسئولیت جدا کرد. طبق آمارها، این شرکت در هفت‌ماهه نخست سال گذشته،، بالاترین نرخ رشد صدور بیمه‌نامه‌‌های مسئولیت را ثبت کرده که بخشی از آن با قراردادهای گسترده، مانند همکاری با مجموعه‌هایی نظیر توانیر، محقق شده است.

اهمیت این سابقه نشان می‌دهد قرارداد ملی مشترکین گاز، ورود ناگهانی به بازار ناشناخته نیست، بلکه ادامه مسیری است که بیمه آرمان، قبلاً در توسعه بیمه‌های مسئولیت و همکاری با سازمان‌های بزرگ آغاز کرده است.

آمارهای جدیدتر نیز تصویری از فعالیت گسترده شرکت در بازار بیمه ارائه می‌دهد. بر اساس عملکرد پنج‌ماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۵، حق بیمه صادره بیمه آرمان به حدود ۲۰۷۴ میلیارد تومان رسیده و بخش مهمی از پرتفوی شرکت همچنان در رشته‌های پرمخاطب و فراگیر، به‌ویژه بیمه ثالث اجباری، متمرکز بوده است. تجربه مدیریت رشته‌هایی با تعداد زیاد بیمه‌گزاران، برای اجرای پروژه‌های ملی جدید نیز یک مزیت عملیاتی محسوب می‌شود.

پوشش فراگیر؛ هم فرصت و هم مسئولیت
تجربیات بین‌المللی نشان می‌دهد هرچه ریسک‌ها گسترده‌تر و آثار اقتصادی آنها فراگیرتر باشد، نقش سازوکارهای مشترک مدیریت ریسک، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در بازار بین‌المللی، شرکت‌هایی مانندSwiss Re Corporate Solutions ، بیمه مسئولیت را برای صنایع و فعالیت‌های مختلف ارائه می‌کنند و در حوزه انرژی و شرکت‌های خدماتی نیز مدیریت ریسک را با ظرفیت‌های بیمه‌ای و تخصص فنی پیوند می‌دهند. 

درس مشترک آنها این است که پوشش فراگیر، فقط افزایش تعداد بیمه‌شدگان نیست و ترکیبی از ظرفیت مالی، دانش ارزیابی ریسک، فناوری، شبکه خدمات و توان مدیریت خسارت را نیز شامل می‌شود.

گسترش پوشش‌های بیمه‌ای فراگیر برای شرکت‌های بیمه دستاوردهای متعددی دارد. افزایش مقیاس فعالیت، تنوع‌بخشی به پرتفوی، توسعه بازار، تقویت برند و ایجاد همکاری‌های بلندمدت با سازمان‌های بزرگ از جمله این مزیت‌هاست. البته سوی دیگر ماجرا نیز مهم است؛ یعنی هرچه دامنه پوشش بزرگ‌تر شود، مسئولیت شرکت در برابر کیفیت خدمات نیز بزرگ‌تر خواهد شد.

بنابراین قرارداد بیمه آرمان و شرکت ملی گاز، حرکت به‌سمت مدلی است که در آن بیمه با خروج از پشت ویترین شعب و قراردادهای پراکنده، به بخشی از سازوکار حفاظت از شهروندان در برابر ریسک‌های گسترده تبدیل می‌شود.

از این زاویه، خیز بلند بیمه آرمان در زمینه پوشش بیمه‌ای مشترکین گاز در سراسر کشور، نقطه مهمی در توسعه راهبرد پوشش‌های فراگیر این شرکت است. در صورت توفیق بیمه آرمان در اجرای این قرارداد، پروژه یادشده، ضمن تأثیر مثبت بر پرتفوی شرکت، الگویی از پیوند صنعت بیمه، خدمات عمومی، امنیت مالی و مدیریت ریسک در مقیاس ملی را به نمایش می‌گذارد.