تیتر 20- بانک توسعه تعاون از جمله بانکهایی است که مأموریت آن از ابتدا با حمایت از بخشهای کمتر برخوردار اقتصاد و تأمین مالی فعالیتهای خرد و تعاونی گره خورده است. همین ویژگی، پرداخت تسهیلات تکلیفی و حمایتی را برای این بانک از تعهد قانونی صرف، به بخشی از کارکرد توسعهای آن تبدیل کرده است. این موضوع در پرداخت وام ازدواج، نمود مشخصی دارد.
تسهیلات تکلیفی، منابع بانکها را بهسمت اهدافی هدایت میکنند که سیاستگذار، آنها را دارای اولویت اجتماعی میداند. وام ازدواج و فرزندآوری در این گروه قرار دارند و بانکها موظفاند بخشی از ظرفیت تسهیلاتی را به این نیازها اختصاص دهند. ارزیابی عملکرد بانکها در این حوزه، علاوه بر میزان پرداخت، به سرعت پاسخگویی، نحوه اجرای ضوابط و توانایی در مدیریت منابع مربوط میشود.
توسعه تعاون در مسیر حمایت از ازدواج
وام ازدواج برای بسیاری از خانوارها، بخشی از هزینه آغاز پیوند مشترک است و میتواند بخشی از موانع مالی پیش روی زوجها برای شروع زندگی را کاهش دهد. از همینجا میتوان تفاوت «پرداخت» و «اثرگذاری» تسهیلات را درک کرد. مفهوم اول به حجم منابع خارجشده از بانک اشاره دارد و دومی به اینکه این منابع تا چه اندازه به حل یک مسئله اقتصادی و اجتماعی کمک میکنند.
در این راستا، بانک توسعه تعاون در نیمه نخست 1405، تلاش فزایندهای در پرداخت وام ازدواج داشته و تا پایان شهریورماه امسال، ۷۱۰۷ فقره تسهیلات ازدواج به ارزش ۲۳ هزار و ۷۵۵ میلیارد ریال پرداخت کرده است. بیش از 7000 مورد پرداخت در یک دوره ششماهه نشان میدهد منابع صرفاً در مرحله تخصیص باقی نمانده و به پروندههای متقاضیان رسیده است. این عملکرد در چارچوب تکالیف ابلاغی بانک مرکزی و بخشی از رویکرد بانک در ایفای مسئولیت اجتماعی محسوب میشود.
بر همین اساس، مبالغ تسهیلات ازدواج در سال جاری افزایش یافته؛ بهگونهای که برای هریک از زوجین واجد شرایط ۳۰۰ میلیون تومان و برای مردان زیر ۲۵ سال و زنان زیر ۲۳ سال، ۳۵۰ میلیون تومان با بازپرداخت ۱۰ ساله لحاظ شده است.
با این ارقام، از یکسو تسهیلات ازدواج برای دریافتکننده، منبع مالی بلندمدت محسوب میشود و از سوی دیگر، افزایش مبلغ برای تعداد متقاضیان فراوان، فشار زیادی بر ظرفیت اجرایی بانکها ایجاد میکند. همین امر، بیانگر اهمیت مدیریت فرایند پرداخت است.
تکالیف مشترک، عملکردهای متفاوت
تعهد بانک توسعه تعاون در پرداخت تسهیلات ازدواج در حالی است که برخی بانکها بهدلایل مختلف، از زیربار این مسئولیت شانه خالی میکنند؛ موضوعی که در سالهای گذشته بارها توسط نهادهای نظارتی به آن اشاره شده و البته اکنون وضعیت نسبت به قبل تا حدی بهبود یافته است.
برای مثال، گزارش کمیسیون اصل ۹۰ درباره تسهیلات تکلیفی در سال ۱۴۰۲ نشان داد سهم تسهیلات پرداختی بانکها در زمینه ازدواج و فرزندآوری، تنها حدود ۳ درصد. بوده است! از نگاه کارشناسان، مسئله اصلی را باید در کیفیت مدیریت منابع، مطالبات غیرجاری، ناترازیهای بانکی، تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط با بانک و نظایر اینها جستوجو کرد.
بااینهمه، سهم محدود این تسهیلات از کل پرداختها، از اهمیت اجتماعی آنها نمیکاهد. از آنجا که دریافت وام ازدواج بار هزینهها را در آستانه تشکیل زندگی، تا حدی سبک میکند، سرعت و کیفیت اجرای این تکالیف، در کنار حجم منابع، اهمیت مییابد.
در همین راستا، بررسی آمار عملکرد شبکه بانکی در نیمه نخست امسال نشان میدهد بین بانکها از نظر اجرای تکالیف اجتماعی فاصله وجود دارد. بر اساس گزارش سازمان بازرسی کل کشور، متوسط عملکرد شبکه بانکی در پرداخت وام ازدواج، حدود ۷۷ درصد و در حوزه تسهیلات فرزندآوری 61 درصد در سهمیه ششماهه بوده است.
تمرکز عملکرد بانک در حوزه ازدواج نشان میدهد ظرفیت اجرایی آن در این بخش فعال است. استمرار این روند در نیمه دوم سال و حرکت همزمان در پرداخت تسهیلات فرزندآوری، میتواند تصویر کاملتری از عملکرد بانک در حوزه مسئولیت اجتماعی ارائه کند.
تفاوت پرداخت تکلیفی و مأموریت توسعهای
نکته مهم درباره بانک توسعه تعاون، ترکیب این تکالیف با مأموریت اصلی آن است. ساختار تسهیلات بانک، سهم بالایی از تأمین مالی کسبوکارهای کوچک و متوسط و نیز فعالیتهای خرد را دربرمیگیرد و بخش عمده شعب آن نیز خارج از تهران است. لذا ارتباط بانک با اقتصاد محلی و گروههایی که دسترسی آنها به منابع مالی دشوارتر است، از ویژگیهای ساختاری آن محسوب میشود.
این جایگاه باعث میشود مسئولیت اجتماعی بانک، صرفاً پرداخت تسهیلات تکلیفی نباشد. تأمین مالی تعاونیها، کسبوکارهای کوچک، طرحهای اشتغالزا و فعالیتهای اقتصادی در مناطق کمبرخوردار نیز بخشی از همین نقش است. در این مدل، منابع بانکی باید همزمان کارکرد پاسخ به تکالیف اجتماعی و تأمین مالی فعالیتهایی که به ایجاد درآمد و اشتغال منجر شوند، داشته باشند.
هممسیر با رسالت اجتماعی
اهتمام بانک توسعه تعاون در زمینه مسئولیت اجتماعی، با توجه به رسالت اصلی آن در توسعه تعاونیها و تأمین مالی کسبوکارهای کوچک و متوسط، به نحوه تخصیص منابع و توان بانک در ایجاد تعادل میان تکالیف مختلف وابسته است. مسئولیت اجتماعی بدون توان مالی پایدار، شبیه چراغی است که روشنایی آن به ذخیره محدود سوخت وابسته باشد.
در این چارچوب، پرداخت تسهیلات ازدواج یکی از بخشهای قابل اندازهگیری کارنامه اجتماعی بانک در سال جاری است. پرداخت حدود ۲۴ هزار میلیارد ریال تسهیلات ازدواج در ششماه نخست سال، نشان میدهد این تکلیف در شبکه پرداخت بانک با جدیت دنبال شده است.
تداوم این روند، در کنار تقویت عملکرد سایر تسهیلات تکلیفی، دامنه پوشش متقاضیان را افزایش میدهد و همزمان، پیوند میان مأموریت توسعهای بانک توسعه تعاون و نقش اجتماعی آن را در حمایت از خانوارها و کسبوکارهای کوچک پررنگتر میکند.
ارسال نظرات
موضوعات روز