دوشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۸ - ۰۳:۱۶
کد خبر: ۳۷۳۳۱
تاریخ انتشار: ۲۴ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۲:۲۶
تیتر20 اهمیت میادین میوه وتره بار درتامین مایحتاج خانواده ها را بررسی می کند؛
وجود شبکه توزیع نامناسب که از کارآمدی کافی برخوردار نیست، یکی از مسائل مهم در چرخه اقتصادی هر کشوری است.
میادین میوه وتره بار
تیتر20 - شبکه ای که همواره به خاطر حضور و فعالیت مجموعه ای از واسطه ها و دلالان و به خاطر فاصله زیاد بین تولیدکننده و مصرف کننده، هزینه های غیر ضروری را به شهروندان و مصرف کنندگان اصلی کالاهای مصرفی تحمیل می کند. 

این شبکه توزیع سنتی که از مبانی علمی، تکنیکال و روزآمد شبکه های توزیع بی بهره است باعث شده است که مجموعه اقتصاد مصرفی در ایران عملکرد ضعیفی داشته باشد. 

بدیهی است که هر چقدر سیستم توزیع دارای ضعف و ناکارآمدی باشد ضررکننده اصلی مصرف کننده نهایی است که برای دست یابی به کالای مورد نظر باید سهم تعداد زیادی از واسطه های اضافی را در قالب قیمت تمام شده محصول بپردازد.

سیستم توزیع محصولات کشاورزی از جمله بخش های مهم اقتصاد کشور است که ضعف در شبکه توزیع می تواند منافع  تولید کننده یا کشاورز را هم به مخاطره انداخته و معادله ای دوسرباخت را ایجاد نماید. 

میادین میوه وتره بار
مجموعه ای که در دهه های گذشته با عنوان سازمان میادین میوه و تره بار شهرداری ها، پا به عرصه فعالیت گذاشت در حقیقت به دنبال رفع این نقاط ضعف و حذف واسطه های زاید و ایجاد ارتباط مستقیم بین تولید کننده و مصرف کننده بوده است. 

در حال حاضر  اگرچه این ساختار به شکل قابل قبولی کار خود را انجام می دهد؛ اما در جزئیات، مشکلات و نابه سامانی هایی وجود دارد که عدم رضایت کافی شهروندان را به دنبال دارد. 

مشکلاتی که در نحوه واگذاری غرفه ها، اجاره بهای مکان های واگذار شده، تعیین قیمت محصولات که به وسیله کمیته قیمت گذاری انجام می شود، درجه بندی و سورت بندی کالاها و محصولات ارائه شده و در نهایت، نحوه ارائه کیفی و اجرایی محصولات قابل مشاهده است. 

با تمام این توصیفات، در شرایط فعلی بازارهای روز و میادین میوه و تره بار در تهران و شهرهای بزرگ نقش مهمی در تامین نیازهای شهروندان در زمینه محصولات کشاورزی و مصرفی دارد.

این بازارها به عنوان یک شبکه عامل مهم در اقتصاد خانوارها، عامل تعیین کننده ای هستند و می توانند در تعدیل قیمت های بازار و جلوگیری در تکانه های شدید در نظام قیمت گذاری عملکرد موثری داشته باشند. 

ميادين و بازارهاي ميوه و تره بار شهر تهران بخش مهمي از نيازهاي شهروندان در حوزه محصولات كشاورزي را تامين مي كنند. ضمن این که با توجه به سیر صعودی تورم و افزایش هزینه خانوار، بخش عمده ای از شهروندان تلاش می کنند با انتقال سهم عمده خرید خود به مراکز کنترل شده ای مثل میادین میوه و تره بار تا جایی که ممکن است از افزایش هزینه های زندگی خود بکاهند.

نگاهی به تفاوت قیمت ها بین میادین میوه وتره بار و مغازه های شخصی، مخصوصا در نیمه شمالی تهران به خوبی نشان از تفاوت عظیم قیمت ها بین این دو طیف از مراکز توزیع محصولات کشاورزی دارد. 

از این نظر باید گفت که توسعه این بازار ها می تواند مشکلات موجود در حوزه توزیع محصولات کشاورزی و میوه و تره بار را سامان بخشد. به همین دلیل لزوم توسعه کیفی و کمی این میادین باید در دستور کار مسئولین حوزه های اقتصادی قرار گیرد. 

طبق آمارهای روزانه بیش از نیم میلیون شهروند تهرانی به میادین و بازارهای میوه وتره بار مراجعه می کنند که معادل 30 درصد از تهرانی هاست. رقمی که این روزها سیر صعودی به خود گرفته است و در آینده نیز چنین خواهد بود. 

به نظر می رسد در مواجهه با موج گرانی های اخیر و چشم انداز نامشخصی که برای آینده متصور است، هم اکنون میادین میوه و تره بار شهرداری ها به عنوان آخرین گزینه و راه حل نهایی برای خانواده هایی است که تلاش می کنند علی رغم محدودیت های مالی پیش آمده، با خرید میوه و تره بار به قیمت مناسب از کاهش ورودی سبد تغذیه ای خانوار جلوگیری نمایند. 

البته مدتی پیش، اختلاف قیمت ها بین میادین میوه و تره بار و مغازه های شخصی تا این حد معنا دار نبود و بخشی از شهروندان می توانستند گاهی اوقات مایحتاج خود را از مغازه های محلی نیز تامین کنند، مساله ای که این روزها به حداقل رسیده است و میادین میوه تنها محل مراجعه بخش عمده ای از تهرانی ها شده است. 

این وضعیت متاثر از شرایط اقتصادی و افزایش اجاره مغازه ها و تورم دو رقمی موجود است که باعث شده است میادین در تامین مایحتاج ضروری خانواده ها بیش از پیش اهمیت داشته باشند. 

این شرایط ایجاب می کند که رویکرد حمایتگر دولت و شهرداری ها نسبت به رونق میادین بیش از هر زمان دیگر ضروری به نظر برسد. چرا که میادین میوه و تره بار در حقیقت آخرین محل باقی مانده برای تامین مایحتاج روزانه اقشار آسیب پذیر جامعه است و رونق و توجه به آن باید سرلوحه تصمیم سازان کشور شود.

میادین میوه وتره بار
البته مانند هر تحول اجتماعی دیگر، در شرایط فعلی ارزیابی های تحقیقی و پژوهشی از تغییر در رفتار مصرف کنندگان و آسیب های وارد شده به سبد تغذیه ای خانوارها از جمله ضروریاتی است که نهادهای پژوهشی رسمی دولت بایستی نسبت به آن توجه لازم را مبذول داشته و براساس نتایج تحقیقات به دست آمده راه حل های اصولی و جایگزین را پیشنهاد دهند. 

تحقیقات موجود نشان می دهد که به موازات افزایش قیمت ها، شاخص های متعدد اثر گذار بر رفتار مصرف کنندگان به تدریج کمرنگ تر شده و فقط شاخص قیمت و کمیت به عنوان آخرین ملاک های خرید باقی می مانند. این در حالی است در شرایط عادی، شاخص های دیگری مانند شاخص کیفی، شاخص بازاری، شاخص دسترسی، شاخص خدماتی و شاخص روانشناختی و شاخص فراگیری، نیز بر رفتار خرید اثر گذار هستند. 

متاسفانه با افزایش قیمت ها در میادین میوه و تره بار، به نظر می رسد شاخص های کیفیت و فراگیری بیش از موارد دیگر در حال رنگ باختن هستند. در همین میادین برای مثال محصولاتی مانند موز، آناناس، انبه، آلبالو  و موارد مشابه که جزو گران قیمت ها هستند به تدریج از سبد خرید خانوارها خارج شده و محصولاتی ضروری مانند گوجه، خیار، سیب زمینی، پیاز، کدو، بادمجان و میوه های متوسطی مانند سیب و پرتقال باقی می مانند.

مساله فوق در دراز مدت بر رفتار تغذیه ای جامعه اثر گذاشته و می تواند موجبات افول نظام سلامت را به همراه داشته باشد.

از این نظر توجه بسیار جدی تر بر فرایند کاری بازارهای رسمی تحت نظارت مانند بازارهای میوه و تره بار بسیار ضروری تر از گذشته به نظر می رسد که از آن جمله می توان به گسترش تعداد این بازارها و در دسترس قرار دادن تعداد بیشتری از آن ها برای شهروندان اشاره کرد. 

ضمن این که در این ایام به خاطر افزایش سهم خرید از بازار های فوق، لزوم نظارت های بیشتر از نظر بهداشتی و فاکتورهای سلامت برروی محصولات ارائه شده احساس می شود. 

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: