بیمه ملت نسخه جدید کنترل ریسک را نوشت/ بازتعریف ترکیب پرتفوی در بیمه ملت

تیتر20 - تغییر نسبت‌ها در پرتفوی شرکت بیمه می‌تواند پرریسک‌تر از خود خسارت باشد. اما بیمه ملت تصمیم گرفت مسیر پرریسک درمان را با سکوی محکم‌تری جایگزین کند؛ یعنی با بازتعریف در پذیرش حق بیمه، مسیر منابع خود را از هزینه‌محوری به پایداری درآمدی منتقل کرد. 

در نگاهی سطحی، این جابه‌جایی شاید یک تصمیم عادی باشد، اما در لایه‌های زیرین آن، نوعی تحول در کنترل ریسک است: تغییری از «پاسخ به خسارت» به «پیشگیری از بی‌ثباتی مالی». 

تصمیمی که از درون داده‌ها ریشه می‌گیرد
در ۹ ماهه ۱۴۰۴، سهم رشته درمان از حق بیمه تولیدی، از ۷۵ درصد در سال قبل به ۴۳ درصد کاهش یافت؛ افتی ۴۲ واحد درصدی که در ظاهر یعنی کاستن از ستون بزرگ درآمد شرکت. 

اما به‌محض حرکت از داده به عمق تحلیل، تصویر دگرگون می‌شود؛ چرا که هم‌زمان سهم خسارت درمان از ۵۷ درصد به ۶۸ درصد رسیده است؛ یعنی شدت ریسک در این رشته با وجود کاهش سهم تولید، افزایش یافته است. 

این ناهمخوانی سطح تولید و خسارت، نشانه‌ای از تمرکززدایی آگاهانه از رشته‌ای پرریسک است. بیمه ملت با این تصمیم درعمل بخشی از فشار بار خسارت را از دوش مالی خود برداشته و به سمت رشته‌هایی قابل پیش‌بینی‌تر سوق داده است. 

اگر نسبت سودآوری ضمنی را بر پایه اختلاف بین تولید و خسارت بسنجیم، رشته درمان از وضعیت نسبتا متعادل در سال ۱۴۰۳ (۷۵ در برابر ۵۷) به وضعیت شکننده در ۱۴۰۴ (۴۳ در برابر ۶۸) رسیده است. 

بنابراین تغییر سیاست پذیرش بیمه در این حوزه، نه یک عقب‌نشینی که تقویت سازوکار کنترل ریسک از طریق کاهش تمرکز در حوزه پرهزینه تعبیر می‌شود. 

افزایش سهم ثالث اجباری؛ تثبیت جریان نقدی 
در همین بازه، سهم رشته ثالث اجباری در تولید از ۷ درصد به ۲۳ درصد افزایش یافت؛ بیش از سه برابر رشد. 

اما نکته مهم‌تر این است که خسارت آن در همین مدت از ۱۶ درصد به ۱۳ درصد کاهش یافته است. یعنی بیمه ملت با جابه‌جایی هوشمند منابع، نه‌تنها دامنه ریسک این رشته را کنترل کرده، بلکه توازن معنی‌داری میان تولید و خسارت برقرار کرده است. 

این ترکیب جدید نشان می‌دهد که شرکت در حال تبدیل پرتفوی خود از ساختار خسارت‌محور به جریان‌محور است. 

ثالث اجباری، هرچند رشته‌ای با حق بیمه مشخص و رقابتی است، اما به دلیل ثبات گردش نقدی و پیش‌بینی‌پذیری ریسک، به ستون اصلی پایداری درآمد شرکت تبدیل شده است. 

نسبت رشد ۲۲ واحد درصدی در سهم تولید این رشته در مقابل کاهش ۳ واحدی خسارت، نوعی بازدهی مضاعف در سطح مدیریت ریسک تلقی می‌شود. 
به لحاظ کیفی، این جابه‌جایی بیانگر خروج از «رفتارهای جبرانی» به سمت «رفتارهای تنظیمی» است؛ یعنی بیمه ملت دیگر به دنبال جبران خسارات گذشته نیست، بلکه با بازتعریف ساختار پذیرش ریسک، مسیر آینده را تنظیم می‌کند. این نگاه، درمان ریسک را از «مدیریت پس از وقوع» به «پیشگیری در لحظه انتخاب» تغییر داده است. 

زندگی اندوخته‌دار؛ پوست‌اندازی درآمدی 
ورود تدریجی بیمه ملت به تقویت رشته زندگی اندوخته‌دار را باید تبدیل تدریجی از درآمد کوتاه‌مدت به دارایی پایدار تعبیر کرد. 
سهم این رشته در تولید از ۳ درصد در ۱۴۰۳ به ۶ درصد در ۱۴۰۴ رسیده، در حالی که سهم خسارت آن از ۸ درصد به ۶ درصد کاهش یافته است. آن‌چه از منظر عددی به‌ظاهر کوچک است، در عمق، تغییر پایه‌ای در ساختار مالی شرکت است.

 
زندگی اندوخته‌دار، برخلاف درمان یا ثالث، نه فقط حق بیمه تولیدی ایجاد می‌کند، بلکه جریان ذخایر مالی بلندمدت را تقویت می‌سازد.

 
رشد ۲ برابری در سهم تولید این رشته همراه با کاهش خسارت، نشان‌دهنده انتقال ریسک از حالت جاری به حالت اندوخته‌ای است؛ حرکتی که در ادبیات مالی، نشان از بلوغ پرتفوی دارد. 

بیمه ملت با این جابه‌جایی، سیستم کنترل ریسک خود را از سطح «مدیریت رویدادها» به سطح «مدیریت زمان» ارتقا داده است؛ جایی که ثبات به‌جای واکنش می‌نشیند.

 
از عدد تا اطمینان
برآیند این جابه‌جایی‌ها، تصویری چندلایه از استراتژی بیمه ملت ترسیم می‌کند. در سطح کمی، نسبت میان رشته‌های زیان‌ده و درآمدزا متعادل‌تر شده است؛ اما در سطح کیفی، اعتمادپذیری سرمایه‌گذاری و پیش‌بینی‌پذیری نقدینگی افزایش یافته است. شرکت از محاصره درمان به سوی مرکز ثقل «ریسک کنترل‌شده» حرکت کرده است. 

می‌توان گفت بیمه ملت توانسته با بازتعریف پذیرش حق بیمه در رشته‌های کلیدی، چرخه‌ای از اصلاح درونی و انباشت تجربی ایجاد کند که خروجی آن، کاهش تلاطم نسبت خسارت در سطح کل پرتفوی است. 

این سیاست به معنای مهار ریسک سیستماتیک از طریق توزیع متوازن سرمایه بیمه‌ای بین سه محور درمان، ثالث و زندگی است. 

نتیجه، انتقال مرکز ثقل پایداری از رشته‌ای با نوسان خسارت بالا به رشته‌هایی با بازده پایدار است؛ نوعی بازآرایی هوشمند منابع که نه تنها شاخص‌های مالی شرکت را بهبود داده، بلکه نشان‌دهنده کنترل ریسک بیمه‌ای است.