مسئولیت اجتماعی، سنگ بنای توسعه اقتصادی فولاد سنگان

تیتر 20 - مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها (CSR)، که در سال‌های اخیر به‌عنوان یکی از ارکان کلیدی توسعه پایدار شناخته می‌شود، سهم بسزایی در ارتقای اعتماد عمومی، بهبود شرایط معیشتی و تقویت سرمایه انسانی ایفا می‌کند. در این میان، شرکت فولاد سنگان، یکی از بزرگ‌ترین تامین‌کنندگان مواد اولیه فولاد در ایران، با استفاده از ظرفیت‌های طبیعی، نیروی انسانی و فناوری‌های پیشرفته، گام‌های ارزشمندی در عرصه پروژه‌های زیربنایی، آموزشی، محیط‌زیست، فنی- مهندسی و... برداشته است. 

فولاد سنگان و مسئولیت اجتماعی 
مسئولیت اجتماعی، شیوه‌ها و سیاست‌هایی است که ورای منافع شرکت، بر رشد و توسعه جامعه تمرکز دارد. در این راستا، شرکت‌ها علاوه بر افزایش حداکثری سود و درآمد، باید تعهدات اجتماعی به ذینفعان مختلف را نیز مدنظر قرار دهند. این تعهدات، در قالب مسائل زیست‌محیطی و منابع طبیعی، اقدامات خیرخواهانه مانند کمک‌رسانی در حوزه‌های اجتماعی مانند آموزش و سلامت، حوزه اخلاقی و بشردوستانه مانند امدادرسانی در شرایط بحرانی به مناطق و افراد نیازمند، کمک به حل مشکلات اقتصادی مانند اشتغال‌زایی، توسعه زیرساخت‌های انرژی، راه‌سازی و... نمود پیدا می‌کند.

بررسی‌ها حاکی است شرکت‌های فولادی، از صنایع فعال در حوزه مسئولیت اجتماعی هستند. طبق آمارها ،ایران، جزء ۱۰ کشور برتر تولیدکننده فولاد است و فولاد سنگان، با اجرای پروژه‌های بزرگ اقتصادی، نقش کلیدی در تکمیل زنجیره ارزش فولاد دارد.

البته این مجموعه، همگام با انجام طرح‌های عظیم صنعتی برای تحقق توسعه اقتصادی، نگاه ویژه‌ای به توسعه اجتماعی نیز دارد و آن را دروازه‌ پیشرفت مستمر صنعت می‌داند. نشست اخیر مدیرعامل فولاد سنگان با علمای اهل سنت به‌عنوان سرمایه‌های اجتماعی شهرستان خواف و تشریح نگاه مسئولانه این شرکت، نشانه‌ای از جنس همین رویکرد متعهدانه است.  

از جاده توسعه تا رشد اشتغال
اقدامات زیربنایی، که تأثیرات اقتصادی و اجتماعی آنها، سال‌های متمادی به یادگار می‌ماند، برگ برنده فولاد سنگان در مسیر مسئولیت اجتماعی است. ساخت و توسعه جاده سنگان   تربت حیدریه با صرف حدود 600 میلیارد تومان برای 10 کیلومتر، ضمن بهبود دسترسی به بازارهای داخلی و خارجی، عامل محرک برای جذب سرمایه‌گذاران جدید است؛ پروژه‌ای که قرار است زودتر از پایان سال جاری به بهره‌برداری برسد. نکته قابل‌توجه اینکه اکنون بیش از 24 همت طرح اجرایی در این منطقه، در حال اجراست.

در همین رابطه، یکی از معضلات مردم در مناطق کم‌برخوردار، که در سطح کلان کشور نیز نمود دارد، اشتغال‌زایی و بهره‌مندی از پتانسیل‌های موجود مناطق است. در این زمینه، بیش از ۲۲۰۰ نفر به‌صورت مستقیم در فولاد سنگان و شرکت‌های پیمانکار مشغول به کار هستند و با اجرای پروژه‌های بزرگ مانند کارخانه کنسانتره‌سازی و توسعه زیرساخت‌ها، هزاران شغل نیز در بخش‌های خدماتی، حمل‌ونقل، مشاغل فنی و مهندسی ایجاد می‌شود. 

در مسیر آموزش و بهبود کیفیت زندگی
پروژه‌‌های مهم دیگر این شرکت، به حوزه‌های آموزش، انرژی و آی‌تی اختصاص دارد. احداث ۱۴۴ کلاس‌درس، تأمین آب و برق و بهبود شبکه‌های مخابراتی از جمله طرح‌هایی هستند که مستقیماً به ارتقای کیفیت زندگی ساکنان شهرستان خواف منجر می‌شود.  همکاری با دانشگاه‌ها و مؤسسات فنی و برگزاری دوره‌های آموزشی برای کارآفرینان بومی و مهندسان جوان، به ارتقای توانمندی و دانش فنی افراد کمک می‌کند و از مهاجرت اجباری و بی‌رویه آنها به کلان‌شهرها جلوگیری می‌نماید.

 
پروژه‌های اقتصادی و اجتماعی، در قالب ایجاد اشتغال و مهارت‌آموزی، علاوه بر کمک به بهبود معیشت خانواده‌ها، به‌ویژه در شرایط نابسامان کنونی، به کاهش تبعات اجتماعی و فرهنگی نامطلوب ناشی از بیکاری مانند فقر، اعتیاد و... می‌انجامد که همگی اینها دستاوردهای مهمی در حوزه مسئولیت اجتماعی را به دنبال دارد.

پیوند صنعت با سلامت و محیط‌ زیست
حفظ محیط‌ زیست و تلاش برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی، پیوند عمیقی با مسئولیت اجتماعی شرکتی دارد. در این زمینه، شرکت فولاد سنگان، در حال اجرای پروژه‌هایی مانند احداث تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب برای کاهش آلودگی‌های صنعتی و شهری و نیز احداث نیروگاه بادی ۲۰۰ مگاواتی است که منبع انرژی پاک و تجدیدپذیر برای تأمین نیازهای کارخانه و منطقه است.

البته این طرح‌ها فقط به تصفیه‌خانه و نیروگاه بادی ختم نمی‌شود، بلکه پروژه‌های زیست‌محیطی مانند کاشت درخت، احیای مراتع و نظارت بر کیفیت هوا اطراف سایت‌های صنعتی را نیز شامل می‌شود. این پروژه‌ها، فراتر از کارآیی اقتصادی، به‌دلیل بهینه‌سازی مصرف سوخت، تنفس بهتر و تندرستی بیشتر را در محیط صنعتی، که معمولاً با آلاینده‌های مختلف همراه است، نوید می‌دهند.

علاوه بر اینها، پروژه کنسانتره‌سازی فولاد سنگان که فراتر از ایران نیز مطرح است، به تکمیل زنجیره فولاد، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و بهبود بهره‌وری منجر می‌شود. انتقال فناوری و مشارکت در توسعه فولاد کشورهای همسایه، که بیانگر نقش فعال این شرکت در ارتقای توان صنعتی منطقه است، نیز لایه‌های دیگری از توانایی فنی این مجموعه را در رونمایی از اقدامات تأثیرگذار بر مسئولیت اجتماعی نمایان می‌سازد.

تأثیرات، چالش‌ها، راهکارها
جذب سرمایه‌گذاری، ایجاد شغل، بهبود دسترسی به آموزش، زیرساخت‌های حمل‌ونقل، تقویت حس تعلق، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، بهبود کیفیت آب‌ و هوا، ارتقای فناوری داخلی و انتقال دانش به همسایگان، تنها بخشی از اثرات مثبت فعالیت‌های فولاد سنگان در حوزه مسئولیت اجتماعی است.

بااین‌حال، چالش‌هایی مانند پایداری مالی پروژه‌ها با توجه به نوسانات اقتصادی، شفافیت اطلاعات با انتشار گزارش‌های دوره‌ای، تطبیق فعالیت‌ها با استانداردهای بین‌المللی و توجه ویژه به تأثیرات زیست‌محیطی ناشی از  استخراج و فرآوری فولاد، همچنان مطرح هستند. 

برای غلبه بر چالش‌ها، فولاد سنگان باید راهکارهایی از جمله توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، گزارش‌‌دهی مستمر، تقویت مشارکت و نظارت اجتماعی در قالب تشکیل کمیته‌ای مرکب از مردم، علمای منطقه، نمایندگان شرکت و نهادهای دولتی، سرمایه‌گذاری در زمینه فناوری‌های کاهش گازهای گلخانه‌ای، ایجاد مرکز تحقیق و توسعه مشترک با دانشگاه‌های صنعتی، حمایت از کارآفرینان بومی و تسهیل حضور سرمایه‌گذاران برای گسترش صنایع جانبی را در اولویت قرار دهد. 

ارزیابی تأثیرات CSR فولاد سنگان در چهار حوزه اقتصادی و زیربنایی، اجتماعی، زیست‌محیطی و فنی- مهندسی نشان می‌دهد این اقدامات، ضمن تقویت سرمایه‌های منطقه، می‌تواند نمونه‌ای الهام‌بخش برای سایر شرکت‌های صنعتی باشد.