گذار فولاد هرمزگان از سرعت و کمیت تولید به بهره‌وری و کیفیت

تیتر 20 - در حالی که ناترازی انرژی طی ماه‌های گذشته، خصوصاً در تابستان، مانع جدی برای پیشرفت صنایع سنگین بوده، اما فولاد هرمزگان، با ثبت رکوردهای تازه در تولید تختال (اسلب) و آهن اسفنجی، نشان داد تغییر رویکرد شرکت، نه‌تنها تهدید را به فرصت تبدیل می‌کند، بلکه مسیر جدیدی برای رشد همزمان کمی و کیفی می‌گشاید.

فولاد هرمزگان با مساحت 95 هکتاری در منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس، موجب شده این استان به قطب سوم فولاد کشور تبدیل شود. در این راستا، عبور از ظرفیت اسمی تولید ۱.۵ میلیون تن تختال و تولید سالانه یک میلیون و 650 هزار تن آهن اسفنجی، ثمره ترکیب تصمیمات کلیدی در حوزه بهره‌برداری و رویکرد سیستمی به زنجیره ارزش تولید است تا ارتقای بهره‌وری پایدار را همزمان با سرعت تولید پیش ببرد.

بهره‌وری خطوط تولید، کلید بقا و پیشرفت
بهره‌وری در صنایع فولادی، به‌معنای استفاده بهینه از هر واحد انرژی، مواد اولیه و زمان کاری است. در شرایطی که هر کیلووات برق، هزینه‌بر و گاهی محدود می‌شود، توانایی تولید همان مقدار محصول با مصرف کمتر، ضمن کاهش هزینه‌ها، ریسک توقف‌های اضطراری را به‌طور چشمگیری پایین می‌آورد.
این دستاورد در فولاد هرمزگان، به‌صورت عملیاتی از طریق کاهش زمان خاموشی، تثبیت کیفیت محصول و بهبود هماهنگی بین واحدهای احیا، فولادسازی و ریخته‌گری، به کار گرفته شد تا این مجموعه، به‌صورت همزمان، هم تولید را افزایش دهد و هم از افت کیفیت جلوگیری کند.

الگوی سیستمی برای پایداری
از نگاه کلی، نقطه عطف اقدامات، ترکیب هوشمندانه چندین استراتژی بوده است. ابتدا، تأمین برق از بورس انرژی به‌عنوان یک منبع جایگزین، فشار ناشی از محدودیت‌های شبکه را به حداقل رساند. سپس، برنامه‌ریزی تعمیرات پیشگیرانه در ساعات کم‌مصرف انرژی اجرا شد که نه‌تنها زمان خاموشی را به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده کاهش داد، بلکه از بروز خرابی‌های ناگهانی جلوگیری کرد. علاوه بر این، رصد دقیق توقف‌های اجباری و اعمال اصلاحات سریع، باعث شد مدت زمان توقف‌ها، به‌شدت کوتاه شود. 

در کنار اینها، تفکر سیستمی بین واحدهای خرید، تولید و کنترل کیفیت پیاده شد؛ به‌طوری که همه بخش‌ها هماهنگ با یکدیگر، برای دستیابی به هدف مشترک پایداری در تولید عمل می‌کردند. این هم‌راستایی، امکان پایش روزانه شاخص‌های کیفی و کمی را فراهم کرد و کیفیت تختال یا اسلب، حتی در زمان افزایش تولید، حفظ شد.

بازنگری در برنامه‌ریزی تولید
یکی از چالش‌های اساسی صنایع بزرگ، فاصله بین ظرفیت اسمی (مثلاً ۱٫۵ میلیون تن تختال) و ظرفیت واقعی عملیاتی است. در فولاد هرمزگان، این فاصله با بازنگری جدی در نحوه بهره‌برداری و برنامه‌ریزی تولید، پر شده است. 

تیم بهره‌برداری شرکت، به‌جای فشار برای تحقق هدف کمی به هر قیمت، تمرکز خود را بر تنظیم ظرفیت تولید متناسب با توان واقعی تجهیزات قرار داده است. در این راستا، برنامه‌ریزی پویا و متناسب با محدودیت‌های برق و گاز تدوین شده؛ به‌گونه‌ای که ضمن تمرکز بر تولید در ساعات انرژی پایدار، بار تولیدی هفتگی، پیش‌بینی شده است. 

این رویکرد موجب شده واحدها با بیشترین بازدهی کار کنند و هماهنگی نزدیک با واحد فروش و بازاریابی نیز امکان برنامه‌ریزی سفارش‌ها با ابعاد مختلف را فراهم کرده است.

فرهنگ سازمانی و نقش نیروی انسانی
هرچند ابزارهای فنی و برنامه‌ریزی دقیق، نقش مهمی در تحول و تغییر رویکرد فولاد هرمزگان برای افزایش بهره‌وری داشته‌اند، اما سرمایه انسانی، همچنان ستون اصلی موفقیت این شرکت به شمار می‌رود. از نگاه مدیران این مجموعه، انگیزه، همکاری و همدلی کارکنان، نقش مؤثری در گذار موفقیت‌آمیز از دوره محدودیت‌ها به موفقیت‌ها ایفا کرده‌اند. 

در این شرایط، جلسات مستمر بین بهره‌برداری، خرید و کنترل کیفیت، علاوه بر بهبود فرایندها، حس مالکیت و مسئولیت‌پذیری را در بین پرسنل مجموعه تقویت کرده است. ترکیب فناوری، برنامه‌ریزی هوشمند و فرهنگ سازمانی، باعث شده فولاد هرمزگان هم از بحران انرژی عبور کند و هم گنجینه‌ای ارزشمند برای انتقال آموزه‌ها و تجربیات به شرکت‌های حوزه صنایع سنگین باشد.

چشم‌انداز آینده
با توجه به دستاوردهای حاصل‌شده، هدف بعدی فولاد هرمزگان، تثبیت این الگوی بهره‌وری و گسترش آن به سایر حوزه‌های تولیدی است. از این‌رو، برنامه‌های پیش‌رو، شامل گسترش استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، بهبود فزاینده در تحلیل ریشه‌ای توقفات و ارتقای سامانه‌های پایش لحظه‌ای تجهیزاتِ حساس است.

با تداوم این مسیر، علاوه بر اینکه ظرفیت اسمی تولید فولاد هرمزگان، به‌صورت مستمر افزایش می‌یابد، کیفیت محصول نیز در سطوح بالاتر حفظ می‌شود و این اتفاق، در نهایت، به ارتقای رقابت‌پذیری این شرکت در بازار داخلی و بین‌المللی منجر خواهد شد.

با این توصیف، تغییر رویکرد از سرعت و کمیت به بهره‌وری و کیفیت، فراتر از یک تصمیم فنی، یک تحول استراتژیک بوده است که با مدیریت هوشمندانه، برنامه‌ریزی مدبرانه و مشارکت فعالانه نیروی انسانی، مسیر رشد و توسعه فولاد هرمزگان را هموار کرده است. این تجربه نشان می‌دهدگام نهادن به‌ سمت‌وسوی پایداری و پیشرفت، حتی در زمان محدودیت‌های شدید، میسر است.