کارت عبور از تنگنای نقدینگی  / وقتی بیمه عمر در بیمه ملت، خرج زندگی می‌شود

تیتر 20 - خرید اقساطی، دیگر یک رفتار حاشیه‌ای در سبد مصرف خانواده‌های ایرانی نیست و به بخشی از منطق زندگی در اقتصادهای تورمی تبدیل شده است. اکنون خانوارها، بیش از آنکه به انباشت دارایی فکر کنند، درگیر مدیریت جریان نقدی هستند. 

در این فضا، نهادهایی که فاصله نیاز امروز و پرداخت فردا را به‌صورت امن و پایدار پر کنند، عملاً وارد قلمرو جدیدی از خلق ارزش شده‌اند. دقیقاً در همین نقطه است که سازوکار «هوده‌کارت» بیمه ملت، معنا پیدا می‌کند. این مدل، بیمه‌نامه عمر را از یک قرارداد صرفاً بلندمدت، به پشتوانه‌ فعال برای خرید اعتباری تبدیل می‌کند.

 BNPL؛ از تاکتیک فروش تا زیرساخت اعتماد
الگوی «الان بخر، بعداً پرداخت کن» یا BNPL، در سال‌های اخیر به یکی از ابزارهای اصلی توسعه بازار تبدیل شده، اما تفاوت بین  BNPL پایدار و فروش اقساطی پرریسک، در منبع اعتماد نهفته است. بسیاری از مدل‌های رایج، این اعتماد را از داده‌های رفتاری یا امتیاز اعتباری می‌گیرند. در این راستا، بیمه ملت، مسیر متفاوت اعتماد مبتنی بر بیمه‌نامه زندگی را انتخاب کرده است.

البته انتخاب این مسیر تصادفی نیست. هوده‌کارت، محصولی است که بیمه ملت از سال ۱۳۸۹ آن را در صنعت بیمه ثبت کرده و اکنون پس از حدود 15 سال فعالیت، یکی از قدیمی‌ترین نمونه‌های عملی BNPL غیربانکی در ایران است. این سابقه‌، نشانه عبور از چند چرخه تورمی و پس دادن آزمون‌ مدل اعتباری است.

در همین رابطه، طبق گزارش وب‌سایت Investopedia، در بازارهای بین‌المللی، مفهومPolicy Loan  در بیمه‌های عمر آمریکا و اروپا رایج است. در این سازوکار، بیمه‌گزاران بر اساس ارزش نقدی انباشته‌شده در بیمه‌نامه عمر، وام دریافت می‌کنند که بدون نیاز به ضامن یا بررسی‌های متعارف اعتبار بانکی، با استفاده از بیمه‌نامه به‌عنوان وثیقه اعطا می‌شود. شرکت‌هایی مانندMetLife  و Prudential سال‌هاست این خدمت را به‌عنوان بخشی از کارکردهای بیمه‌های عمر ارائه می‌دهند. تفاوت مدل بیمه ملت در آن است که این اعتبار، مستقیماً به مصرف هدفمند و شبکه پذیرندگان متصل شده و از وام نقدی صرف،، فراتر رفته است.

هوده‌کارت، طراحی اعتبار غیربانکی
هوده‌کارت بیمه ملت را نمی‌توان صرفاً کارت خرید اقساطی دانست. این ابزار، یک نظام اعتباردهی سه‌وجهی میان بیمه‌گر، خریدار و پذیرنده است. در این ساختار، بازپرداخت اقساط خریدار برای فروشنده بیمه می‌شود و همین نکته، جایگزینی عملی برای چک تضمین در معاملات خرد ایجاد می‌کند.

دامنه پذیرش این مدل قابل‌توجه است. بیمه ملت طی این سال‌ها موفق به عقد قرارداد با بیش از ۵۵۰ سازمان، نهاد و ارگان شده است. این عدد نشان می‌دهد هوده‌کارت ورای خرده‌فروشی، در مقیاس سازمانی و حقوق‌بگیری نیز کارآمدی‌اش را اثبات کرده است. این سطح از پذیرش سازمانی، ریسک تمرکز را کاهش داده و به پایداری مدل کمک کرده است.

بیمه‌نامه عمر، انگیزه‌ای فراتر از پوشش ریسک
یکی از مهم‌ترین پیامدهای این رویکرد، تغییر انگیزه خرید بیمه عمر است. در ذهن بسیاری از مردم، بیمه‌نامه زندگی، محصولی است که کارکرد آن به آینده موکول می‌شود، اما وقتی همین بیمه‌نامه، پشتوانه دریافت کارت اعتباری بدون ضامن و وثیقه می‌شود، کارکرد آن به از «فردا» به «امروز» منتقل می‌شود.

در این مدل، بیمه‌گزار نه‌تنها از پوشش‌های متعارف بیمه عمر بهره‌مند است، بلکه می‌تواند از اعتبار تعریف‌شده برای خرید اقساطی طیف وسیعی از کالاها مانند لوازم خانگی و پوشاک تا خدمات درمانی، گردشگری و حتی زیبایی استفاده کند. همین پیوند عملی، تصمیم به خرید یا تمدید بیمه‌نامه‌های زندگی بیمه ملت را به‌ویژه در بین طبقه متوسط و حقوق‌بگیر تقویت می‌کند.

اعتبارِ قابل تنفس
از منظر اقتصاد خرد، هوده‌کارت، امکان مصرف را برای خانوار هموار می‌کند. نمونه همکاری با صندوق بازنشستگی نفت، تصویر روشنی از این کارکرد ارائه می‌دهد. در این طرح، بیش از ۲۰ هزار بازنشسته، دارای هوده‌کارت هستند و سقف اعتبار، از مردادماه امسال، با شرط سقف قسط ماهانه ۶ میلیون تومان و کسر خودکار از حقوق، ، از ۲۰ به ۳۰ میلیون تومان افزایش یافته است.

این سازوکار، تأثیراتی مانند کاهش ریسک نکول، کاهش فشار روانی بدهی و بازگشت تدریجی اعتبار با هر قسط پرداخت‌شده را به همراه دارد. نتیجه آن، نوعی چرخه اعتباری کنترل‌شده است که به‌جای انباشت بدهی، برنامه‌ریزی برای مصرف را فراهم می‌کند.

زیرساخت دیجیتال
هوده‌کارت بدون زیرساخت دیجیتال، صرفاً در حد یک ایده بدون اجرا باقی می‌ماند. تنوع سرویس‌ها، از پنل ویژه دارندگان کارت برای مشاهده اقساط و اعتبار گرفته تا سرویس پذیرندگان، پورتال سازمانی کسر از حقوق و فرایند صدور کارت، نشان می‌دهد بیمه ملت، اعتبار را به‌عنوان یک اکوسیستم عملیاتی طراحی کرده و یک سرویس مقطعی نیست. این زیرساخت، امکان مقیاس‌پذیری و توسعه تدریجی را به‌عنوان مزیتی که در بازار اعتباری ایران کمیاب است، مهیا کرده است.

خرید اعتباری به پشتوانه بیمه‌نامه عمر در بیمه ملت، فراتر از یک محصول جانبی، نشانه تغییر نگاه به نقش بیمه در زندگی روزمره است. هوده‌کارت، بیمه عمر را از حاشیه تصمیم‌های مالی به متن مصرف خانوار، یعنی جایی می‌آورد که اعتماد، رفاه و مدیریت مالی به هم می‌رسند. با توسعه این مسیر، هوده‌کارت، همزمان هم ابزار خرید و هم مشوق مؤثر برای گسترش فرهنگ بیمه‌های زندگی در جامعه خواهد بود.