رشد واقعی یا ظاهر خوشایند؟ / تمرکز درآمدی و هشدار نقدینگی؛ چالش‌های پنهان بیمه ایران‌معین

تیتر 20- در بازار بیمه اتکایی، رشد سریع بدون مدیریت هوشمند ریسک می‌تواند توانایی شرکت را در پاسخ به نوسانات بازار تضعیف کند. عملکرد ۱۰ ماهه ایران‌معین در سال جاری، علاوه بر ارائه فرصت‌های توسعه، هشدارهای جدی درباره تمرکز درآمد و پرتفوی خسارت ارائه می‌کند. 

ایران‌معین، با نماد «معین» در بازار سرمایه، یک شرکت بیمه اتکایی زیرمجموعه بیمه ایران است که با پرتفوی تخصصی و توانگری مالی بالا، نقش مکمل و اثرگذار در زنجیره فعالیت‌های بیمه ایران دارد و خدمات بیمه اتکایی به سایر شرکت‌های بیمه ارائه می‌کند. 

این شرکت، که در بهمن‌ماه 1404، به‌تازگی بیست‌و‌دومین سالگرد تأسیس خود را جشن گرفته، با مدیریت ریسک هدفمند و استفاده از سرمایه انسانی متخصص، در مسیر تحقق مأموریت‌ها و اهداف سازمانی گام برمی‌دارد.

نوسانات درآمدی 
شرکت بیمه اتکایی ایران‌معین، طی 10ماهه نخست ۱۴۰۴، موفق شده درآمد حق بیمه صادره‌‌ را به میزان ۹۹۸ میلیارد تومان محقق کند که حدود ۱۷ درصد آن، تنها در یک ماه (دی‌ماه) حاصل شده است.

 
این روند بیانگر نوسانات قابل‌توجه درآمدی است. برای مثال، درآمد شرکت از حدود ۳۶ میلیارد تومان در فروردین به بیش از ۱۶۰ میلیارد تومان در ماه‌های آذر و دی رسید. این جهش‌ها و کاهش‌ها در ماه‌های میانی سال، وابستگی به قراردادهای کلان و پروژه‌ای، ریسک نقدینگی و پیش‌بینی دشوار درآمد ماهانه را نمایان می‌کند و تحلیل دقیق پرتفوی و برنامه‌ریزی استراتژیک برای جذب مشتریان پایدار را ضروری می‌سازد.

پرتفوی خسارت: چالش مدیریت ریسک
بررسی این روند نشان می‌دهد رشد ماهانه ایران‌معین پرنوسان بوده و با تمرکز شدید در برخی رشته‌ها همراه است. برای مثال، رشته کشتی در دی‌ماه، ۶۴ درصد درآمد ماهانه و در طول فعالیت ۱۰ماهه، رشته نفت و انرژی ۳۱ درصد سبد درآمد را به خود اختصاص داده‌اند. این ترکیب، علی‌رغم سودده بودن، از تمرکز ریسک بالا در پرتفوی حکایت دارد و خطر وابستگی بیش از حد به تعداد محدودی از رشته‌های بیمه‌ای را یادآور می‌شود.

در همین رابطه، ایران‌معین تا پایان دی‌ماه امسال، ۲۱۲ میلیارد تومان خسارت پرداخت کرده که ۵۳ درصد آن مربوط به رشته آتش‌سوزی است. دی‌ماه نیز ۲۲ میلیارد تومان خسارت پرداخت شده که ۷۱ درصد آن به همین رشته اختصاص داشته است. این داده‌ها بدین معناست که رشته آتش‌سوزی، بیشترین فشار مالی را بر شرکت تحمیل کرده است. 
با تداوم روند فعلی، مدیریت ریسک و تنوع‌بخشی پرتفوی، ضروری است. تمرکز بیش از حد بر رشته‌های دارای خسارت بالا، حتی با وجود افزایش سرمایه و توانگری بالای شرکت، پایداری سود را تهدید می‌کند. 

کاهش خسارت و توسعه بازار: از دستاورد تا هشدار
کاهش نسبت خسارت از بالغ بر ۱۰۰ درصد در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ به ۲۳ درصد در ۹ماهه ۱۴۰۴، بیانگر اجرای موفق استراتژی مدیریت ریسک است.
همچنین تمرکز بر رشته‌های سودده و تخصصی، مانند نفت و انرژی، کشتی و آتش‌سوزی، کارآیی عملیاتی را افزایش داده، اما تمرکز بیش از حد بر چند رشته، به‌ویژه رشته آتش‌سوزی، که بیشترین خسارت پرداختی را شامل می‌شود، همچنان چالش‌برانگیز است و می‌تواند در شرایط بحرانی بازار، فشار زیادی بر منابع شرکت وارد کند.

نکته دیگر اینکه ایران‌معین با انعقاد بیش از ۳۰ قرارداد اتکایی با شرکت‌های بیمه‌ای و رشد ۱۷۱ درصدی حق بیمه رشته نفت و انرژی، توسعه هدفمند بازار را در پیش گرفته است. بااین‌حال، تمرکز بر رشته‌ها و شرکت‌های خاص می‌تواند انعطاف‌پذیری شرکت را در مواجهه با بحران‌های صنعت محدود کند. بنابراین تنوع‌بخشی به پرتفوی و ورود به رشته‌های جدید با استراتژی هوشمندانه، از چالش‌های اصلی شرکت محسوب می‌شود.

رشد واقعی یا ظاهر خوشایند؟
بیمه ایران‌معین با افزایش ارزش پرتفوی سرمایه‌گذاری‌ها و بازسازی ۱۸ ملک در تهران، کیش، قشم و چابهار، موفق به رشد دارایی‌ها شد. این اقدامات، علاوه بر افزایش سودآوری، ریسک تمرکز سرمایه در یک حوزه محدود را کاهش داده، اما چالش بزرگ این است که این سرمایه‌گذاری‌ها، به‌طور کلان با نیازهای بیمه اتکایی هماهنگ شود تا ضمن بازده مالی، ضامن پایداری عملیاتی نیز باشد.

علاوه بر این، وصول ۴,۵۰۰ میلیارد ریال مطالبات طی کمتر از پنج ماه و کاهش جرایم مالیاتی از ۳۴۱ به ۲۸ میلیارد ریال، بیانگر تمرکز بر مدیریت نقدینگی و شفافیت عملیاتی است. این اقدامات، اگرچه مثبت هستند، اما ادامه این مسیر در شرایط ناپایدار اقتصادی و افزایش نرخ خسارت‌های آتی، همچنان چالش‌برانگیز است.

آمادگی برای آینده
اکنون ایران‌معین با سرمایه ۲۳ هزار میلیارد ریال، ظرفیت نگهداری ۶,۵۵۶ میلیارد ریال و توانگری مالی ۴۹۸ درصد، از نظر مالی، جزء شرکت‌های پیشرو بازار اتکایی است. بااین‌حال، ترکیب پرتفوی، تجمیع ریسک، نوسانات درآمد ماهانه و وابستگی به رشته‌های خاص، از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌رو است. استراتژی آینده باید بر تنوع‌بخشی پرتفوی، توسعه فناوری‌های بیمه‌گری، پاسخگویی به نوسانات اقتصادی و بیمه‌ای، مدیریت هوشمند ریسک، ارتقای سرمایه انسانی و در نهایت، حفظ رشد پایدار متمرکز شود.