اقتصاد نوین، چگونه رشد منابع را به مزیت هزینه پول تبدیل کرد؟

تیتر20 - ارزیابی عملکرد بانک‌ها، زمانی معتبر است که تحولات سمت منابع و مصارف به‌طور همزمان مدنظر قرار گیرد. داده‌های عملکردی بانک اقتصاد نوین و رشد ۶۴ درصدی منابع تا پایان آذرماه امسال نشان می‌دهد رشد منابع، منطق عملیاتی مشخصی داشته است. این رشد، بیش از آنکه جهش مقطعی باشد، نشانه‌ روندهای همزمان در رفتار سپرده‌گذاران و کیفیت مدیریت است.

منشأ رشد منابع کجاست؟
منابع بانک، به‌ویژه در بانک‌های تجاری، ترکیبی از اعتماد، نرخ تمام‌شده پول، ساختار سپرده‌ها و توان بانک در نگهداشت منابع در محیط رقابتی است. عبور منابع بانک اقتصاد نوین از سطح ۴۲۷۳ هزار میلیارد ریال، آن هم با رشد سالانه ۶۴ درصدی، به این معناست که بانک، علاوه بر تقویت جریان ورودی سپرده‌ها، ریزش منابع را نیز کنترل کرده؛ موضوعی که در سال‌های اخیر برای بسیاری از بانک‌ها، چالش‌برانگیز بوده است.

در اینجا، هرچند خودِ رشد مهم است، اما مهم‌تر از آن، ترکیب رشد، یعنی افزایش سهم منابع ارزان‌قیمت و کاهش تدریجی وابستگی به سپرده‌های پرهزینه است که مستقیماً بر قیمت تمام‌شده پول اثر می‌گذارد.

مدیریت منابع
رشد منابع، اگر به رشد مصارف کنترل‌شده منجر نشود، به انباشت ناکارآمد نقدینگی یا حتی افزایش ریسک می‌انجامد، اما همزمانی رشد ۶۴ درصدی منابع با رشد ۵۱ درصدی مانده مصارف در عملیات واسطه‌گری، نشان می‌دهد بانک اقتصاد نوین، تعادل نسبی میان جذب و تخصیص منابع برقرار کرده است.

این نسبت، از منظر تحلیلی، حاکی از آن است که بانک، نه در دام انجماد منابع افتاده و نه شتاب‌زده به توسعه اعتبارات پرریسک روی آورده است. رشد مصارف، به‌ویژه وقتی با کاهش تسهیلات غیرجاری همراه ‌شود، نشانه‌ بهبود کیفیت اعتباردهی و سختگیری مؤثر در ارزیابی مشتریان است.

مزیت پنهان هزینه پول
یکی از مهم‌ترین پیامدهای رشد منابع باکیفیت، کاهش هزینه تمام‌شده پول است که به‌طور مستقیم بر حاشیه سود بانک تأثیر می‌گذارد. کاهش حدود یک واحد درصدی قیمت تمام‌شده پول در بانک اقتصاد نوین، نتیجه طبیعی افزایش سهم منابع ارزان‌قیمت در سبد سپرده‌هاست.

این اتفاق به بانک اجازه می‌دهد بدون فشار بر نرخ تسهیلات یا ورود به رقابت‌های مخرب قیمتی، سودآوری عملیاتی خود را افزایش دهد. رشد ۵۷ درصدی خالص درآمد واسطه‌گری و جهش ۶۳ درصدی سود خالص در نیمه نخست سال، از همین زاویه قابل تحلیل است؛ یعنی وقتی رشد منابع، درست مدیریت شود، مستقیماً به سود تبدیل می‌شود، نه به ریسک.

سرمایه‌ای به نام اعتماد سپرده‌گذار
در بازار فعلی که سپرده‌گذاران دائماً میان بانک‌ها جابه‌جا می‌شوند و تصمیم‌های آنها، بیش از هر زمان دیگری به انتظارات تورمی و بازدهی کوتاه‌مدت وابسته است، حفظ سپرده‌ها به‌اندازه جذب آن اهمیت دارد. رشد منابع بانک اقتصاد نوین، خصوصاً در بازه‌ای که بی‌ثباتی‌های کلان اقتصادی همچنان پررنگ است، نشانه تقویت سرمایه نامشهود بانک، یعنی اعتماد سپرده‌گذار است. 

این اعتماد، محصول یک عامل واحد نیست و آمیزه‌ای از شفافیت گزارش‌دهی، ثبات مدیریتی، کاهش ریسک‌های اعتباری و ارسال سیگنال‌های مثبت به بازار، از جمله به سهامداران است.

رشد بانکی با خوانش بورسی
از منظر بازار سرمایه، رشد منابع بانکی زمانی معنادار می‌شود که به بهبود شاخص‌های کلیدی سهام منجر شود. افزایش ارزش بازار بانک اقتصاد نوین به بیش از ۵۰ همت و رشد بیش از ۱۰۰ درصدی آن نسبت به دوره مشابه سال قبل، نشان می‌دهد بازار، رشد منابع را صرفاً شاخص آماری در صورت‌های مالی تلقی نکرده، بلکه آن را نمادی از بهبود پایدار عملکرد بانک دانسته است.

علاوه بر این، دستیابی نسبت کفایت سرمایه بانک به ۹.۲۴ درصد و برنامه‌ریزی برای افزایش سرمایه ۱۳۵ درصدی از محل تجدید ارزیابی، نشان می‌دهد بانک در حال تبدیل رشد ترازنامه‌ای به تقویت پایه سرمایه‌ است تا به‌‌سوی بانک جامع حرکت کند.

پیامدهای عملیاتی
رشد ۶۴ درصدی منابع، فراتر از بزرگ‌تر شدن ترازنامه، به مفهوم افزایش ظرفیت بانک برای توسعه خدمات، تنوع‌بخشی به محصولات و حتی حضور مؤثرتر در پروژه‌های بزرگ است. این رشد، دست بانک را در مدیریت نقدینگی، پاسخگویی به تقاضای تسهیلات سالم و حتی توسعه فعالیت‌های برون‌مرزی بازتر می‌کند. این‌، همان موضوعی است که در برنامه‌های اعلام‌شده بانک نیز بازتاب یافته است. در این شرایط، بانک اقتصاد نوین، بدون آنکه فشار مضاعفی بر ریسک یا هزینه‌های خود تحمیل کند، نقش فعال‌تری در تأمین مالی اقتصاد خواهد داشت.

در نهایت، اگر رشد منابع بانک اقتصاد نوین را جدا از زمینه‌های آن ببینیم، تنها یک رکورد است، اما وقتی آن را همراه با  بهبود کیفیت مصارف، کاهش هزینه پول، رشد سودآوری و تقویت جایگاه بورسی بررسی کنیم، به سیگنال راهبردی تبدیل می‌شود. این سیگنال، نشان می‌دهد بانک، مسیر رشد را از طریق مدیریت، اعتماد و انضباط مالی انتخاب کرده است. در نظام بانکی امروز، این نوع رشد، کمیاب‌تر از آن است که بتوان به‌سادگی از کنار آن عبور کرد.