پاسخ راهبردی به بحران برق / فولاد مبارکه و برداشتن گام دوم در عملیاتی شدن بزرگترین نیروگاه خورشیدی کشور

تیتر20- در سال‌های اخیر، صنعت فولاد ایران بیش از هر زمان دیگری با دو چالش هم‌زمان روبه‌رو بوده است، از یک‌سو ناترازی انرژی و محدودیت‌های تأمین برق، به‌ویژه در فصل‌های اوج مصرف و از سوی دیگر فشارهای فزاینده زیست‌محیطی و الزام به حرکت در مسیر توسعه پایدار. در چنین شرایطی، اقدام فولاد مبارکه برای سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر و حرکت به سمت «فولاد سبز» را می‌توان یکی از مهم‌ترین تصمیمات راهبردی این بنگاه صنعتی دانست؛ تصمیمی که اکنون با ورود به گام دوم عملیاتی شدن بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی کشور، وارد مرحله‌ای تعیین‌کننده شده است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، پروژه نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه با ظرفیت نهایی ۶۰۰ مگاوات طراحی شده و فاز نخست آن با ظرفیت ۱۲۰ مگاوات به بهره‌برداری رسیده است. اکنون گام دوم این پروژه، که تکمیل فاز دوم ۱۲۰ مگاواتی را هدف‌گذاری کرده، در آستانه بهره‌برداری قرار دارد و طبق برنامه‌ریزی اعلام‌شده، تا پایان سال ۱۴۰۴ به مدار تولید اضافه خواهد شد. این مرحله، نه‌تنها از منظر عددی، بلکه از نظر پیامدهای اقتصادی، صنعتی و زیست‌محیطی، نقطه عطفی برای فولاد مبارکه محسوب می‌شود.

نخستین و شاید ملموس‌ترین اثر این پروژه، افزایش ضریب امنیت انرژی برای فولاد مبارکه است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که محدودیت‌های برق در تابستان و گاز در زمستان، به‌طور مستقیم بر ظرفیت تولید صنایع انرژی‌بر مانند فولاد اثر می‌گذارد و زیان‌های قابل توجهی را به همراه دارد. نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه، به‌ویژه در فصل تابستان که هم‌زمان با اوج مصرف برق و بیشترین تابش خورشید است، می‌تواند بخش مهمی از برق مورد نیاز این مجتمع را تأمین کند. گام دوم پروژه، این توان تأمین را تقویت کرده و وابستگی فولاد مبارکه به شبکه سراسری برق را کاهش می‌دهد، موضوعی که به پایداری تولید و کاهش ریسک توقف خطوط تولید منجر خواهد شد.

از منظر اقتصادی اما بهره‌برداری از فاز دوم نیروگاه خورشیدی به معنای کاهش هزینه‌های بلندمدت تأمین انرژی است. هرچند سرمایه‌گذاری اولیه در انرژی‌های تجدیدپذیر قابل توجه است، اما در افق میان‌مدت و بلندمدت، هزینه تمام‌شده برق خورشیدی در مقایسه با برق تولیدی از سوخت‌های فسیلی یا برق خریداری‌شده از شبکه، رقابتی‌تر خواهد بود. این مزیت، به فولاد مبارکه کمک می‌کند تا ساختار هزینه‌های خود را بهبود ببخشد و در بازارهای داخلی و صادراتی، قدرت رقابتی بیشتری داشته باشد.

بعد زیست‌محیطی این پروژه نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و نباید از ان چشم پوشی کرد.. صنعت فولاد یکی از صنایع پرانتشار از نظر گازهای گلخانه‌ای به شمار می‌رود و حرکت به سمت استفاده از انرژی‌های پاک، نقش مهمی در کاهش ردپای کربن ایفا می‌کند. فاز دوم نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه، با جایگزینی بخشی از برق تولیدی از منابع فسیلی، به کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن و سایر آلاینده‌ها کمک می‌کند. این اقدام، هم‌راستا با اهداف توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی بنگاه‌هاست و تصویر برند فولاد مبارکه را به‌عنوان پیشگام «فولاد سبز» در سطح ملی و منطقه‌ای تقویت می‌کند.

از منظر راهبردی، ورود فولاد مبارکه به فاز دوم بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی کشور، پیام روشنی برای سایر صنایع بزرگ ایران دارد. این پروژه نشان می‌دهد که تأمین انرژی پایدار، صرفاً یک الزام دولتی یا زیست‌محیطی نیست، بلکه می‌تواند به یک مزیت رقابتی و ابزار مدیریت ریسک برای بنگاه‌های صنعتی تبدیل شود. همچنین این اقدام، هم‌راستا با سیاست‌های کلان کشور در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش فشار بر شبکه برق سراسری است.

نکته قابل توجه دیگر، اثرات منطقه‌ای و توسعه‌ای این پروژه است. احداث و بهره‌برداری از نیروگاه‌های خورشیدی در مقیاس بزرگ، به ایجاد اشتغال، توسعه زیرساخت‌ها و انتقال دانش فنی در مناطق میزبان کمک می‌کند. در نتیجه، گام دوم نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه، فراتر از منافع مستقیم این شرکت، می‌تواند اثرات مثبت اقتصادی و اجتماعی برای منطقه و حتی صنعت انرژی کشور به همراه داشته باشد.

در مجموع، نزدیک شدن فاز دوم نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه به بهره‌برداری را باید نشانه‌ای از ورود این شرکت به مرحله‌ای جدید از حکمرانی انرژی دانست؛ مرحله‌ای که در آن، تولید پایدار، کاهش ریسک‌های عملیاتی، بهبود عملکرد زیست‌محیطی و تقویت مزیت رقابتی، به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌شود. اگر این مسیر با همان جدیت ادامه یابد و پروژه ۶۰۰ مگاواتی طبق برنامه تکمیل شود، فولاد مبارکه نه‌تنها بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد کشور، بلکه یکی از پیشروترین صنایع ایران در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر و فولاد سبز خواهد بود.