هم‌صدایی همزمان شاخص‌های مالی / کیفیت سود در سایه مقیاس؛ چرا بانک ملت در هفت شاخص کلیدی اول شد؟

کد خبر: ۷۹۶۵۵

تیتر 20- بسیاری از بانک‌ها، به‌واسطه حجم دارایی یا سابقه فعالیت، بزرگ هستند، اما در شاخص‌های کلیدی کارآیی و سودآوری همچنان با استانداردهای رقابتی فاصله دارند. بااین‌حال، کسب رتبه نخست بانک ملت در هفت شاخص مؤثر در بین بانک‌های بورسی طی 10‌ماهه نخست امسال، نشانه هم‌راستایی کم‌سابقه متغیرهای کلیدی در یک بازه زمانی مشخص است.

طبق داده‌های کدال، بانک ملت در بخش‌های سودآوری، ارزش افزوده، اعتبارات اسنادی، تراز عملیاتی تجمیعی، کل سپرده‌ها، کل تسهیلات و کل درآمد تسهیلات ارزی و ریالی، پیشتاز بانک‌های بورسی بوده است. اکنون پرسش این است که چرا این هفت شاخص مهم‌ هستند و پیام آن از منظر کیفیت عملکرد بانک، طی فروردین تا پایان دی‌ماه 1404 چیست؟

آزمون کیفیت درآمد با تراز عملیاتی

رشد ۵۹ درصدی تراز عملیاتی تجمیعی ارز و ریال و دستیابی به حدود 108.5 همت، بیش از یک رکورد کمی است. تراز عملیاتی که بیانگر تفاوت بین درآمدهای مشاع و هزینه‌های مرتبط با تجهیز منابع است، نشان می‌دهد بانک تا چه حد از طریق عملیات اصلی، خلق ارزش کرده است.

در شرایط فعلی که رقابت بر سر جذب سپرده، هزینه پول را بالا برده و فشار بر حاشیه سود شبکه بانکی محسوس است، افزایش معنادار تراز عملیاتی، حاکی از مدیریت فعال نرخ‌ها، ترکیب بهینه منابع و مصارف و کنترل هزینه تجهیز پول است.

اگر صدرنشینی در این شاخص، با رشد تسهیلات و سپرده‌ها همراه شود، بدین معناست که بانک، نه‌تنها بزرگ‌تر شده، بلکه این بزرگ‌تر شدن، به افت کیفیت درآمد منجر نشده؛ نقطه‌ای که بسیاری از بانک‌ها در آن، دچار لغزش می‌شوند.

سپرده و تسهیلات، تعادل دو سوی ترازنامه

افزایش ۵۴ درصدی سپرده‌ها تا سطح بیش از 1922 همت و رشد ۶۲ درصدی مانده تسهیلات تا مرز 2995 همت نشان می‌دهد بانک ملت، در سمت منابع و مصارف، هر دو، رشد متوازن ایجاد کرده است. رشد سپرده بدون امکان تبدیل به تسهیلات سودآور، منجر به انباشت نقدینگی کم‌بازده می‌شود و رشد شتاب‌زده تسهیلات بدون پشتوانه منابع پایدار، ریسک نقدینگی را افزایش می‌دهد. لذا همزمانی این دو رشد، نشانه نوعی هماهنگی ساختاری در مدیریت ترازنامه است.

نکته مهم‌تر، ترکیب ارزی و ریالی این ارقام است. از آنجا که در اقتصاد ایران، نوسانات ارزی و محدودیت‌های بین‌المللی بر عملیات بانکی سایه انداخته، حفظ و توسعه سبد تسهیلات ارزی در کنار ریالی، نیازمند مدیریت ریسک دقیق و روابط کارگزاری فعال است. پیشگامی بانک ملت در اعتبارات اسنادی نیز مکمل همین تصویر است، زیرا شاخص پیوند بانک با تجارت خارجی و بنگاه‌های بزرگ محسوب می‌شود.

رشد باکیفیت درآمد تسهیلات

جهش ۷۰ درصدی درآمد تسهیلات و عبور از 235 همت، شاید در نگاه اول، به افزایش نرخ‌ها یا رشد اسمی اقتصاد نسبت داده شود، اما وقتی در کنار رشد مانده تسهیلات و بهبود تراز عملیاتی قرار می‌گیرد، بدین معناست که بانک، از دارایی‌های مولد، بازده بیشتری استخراج کرده است. پرسش مهم اینکه آیا رشد درآمد، ناشی از افزایش ریسک اعتباری است یا بهبود کیفیت پرتفوی؟

پاسخ به این سؤال را می‌توان در نسبت کفایت سرمایه جست‌وجو کرد. ثبت عدد ۱۳.۴۶ درصدی برای کفایت سرمایه (با سرمایه نظارتی ۳۷۳ همتی)، بالاترین سطح در بین بانک‌های بورسی است که سپر ایمنی در برابر ریسک‌ اعتباری و بازار محسوب می‌شود.

چنانچه رشد تسهیلات بدون توجه به ریسک انجام می‌شد، فشار بر سرمایه نظارتی و افت این نسبت اجتناب‌ناپذیر بود اما حفظ سطح بالای کفایت سرمایه، نشان می‌دهد توسعه پرتفوی تسهیلات با ملاحظات احتیاطی همراه بوده است.

سودآوری و ارزش افزوده، محصول عملیات واقعی

ثبت سود خالص حدود 84 همت تا پایان فصل سوم، اگرچه به‌خودی‌خود چشمگیر است، اما اهمیت آن زمانی دوچندان می‌شود که با شاخص ارزش افزوده و ارزش بازار همراه باشد. ارزش افزوده نشان می‌دهد بانک، چقدر در زنجیره اقتصادی کشور فعال بوده و از محل عملیات واقعی، خلق ثروت کرده است. ارزش بازار نیز قضاوت سرمایه‌گذاران را درباره پایداری این سودآوری منعکس می‌کند.

غالباً سودآوری مقطعی، ناشی از شناسایی درآمدهای غیرتکرارشونده یا تجدید ارزیابی دارایی‌هاست، اما وقتی بانک در شاخص‌های تراز عملیاتی، درآمد تسهیلات، سپرده‌ها و تسهیلات نیز پیشتاز است، احتمالاً اتکای سود به عملیات اصلی و محصول موتور عملیاتی فعال است.

مقیاس سرمایه، اهرم رقابت آینده

سرمایه ۲۳۸ همتی بانک ملت و برنامه افزایش سرمایه در دست اقدام، ورای ارقام قابل‌توجه در صورت‌های مالی، ظرفیت جذب ریسک، توسعه خدمات و گسترش سهم بازار را تعیین می‌کند. وقتی پروژه‌های بزرگ به تامین مالی کلان‌ نیاز دارند، هر بانکی که رتبه اول سرمایه را دارا باشد، مزیت رقابتی جدی در صدور ضمانت‌نامه‌ها، اعتبارات اسنادی و تسهیلات بزرگ خواهد داشت.

با این توصیف، موفقیت بانک ملت در این حوزه را باید در پیوند با افق میان‌مدت لحاظ کرد. اگر سرمایه بانک تقویت شود و نسبت کفایت سرمایه در سطوح مناسب باقی بماند، رشد دارایی‌ها، بدون فشار بر ثبات مالی ادامه می‌یابد.

دارایی و جایگاه سیستمی

حجم بالای دارایی‌ها و نقش بانک ملت در زنجیره عملیات بانکی، آن را به یکی از بازیگران سیستمی اقتصاد کشور بدل کرده است. بانک‌های سیستمی، نه‌تنها به‌واسطه سود سهامداران، بلکه از جهت ثبات کل شبکه اهمیت دارند. عملکرد مثبت این بانک، به‌ویژه امسال که انتظارات تورمی، نوسانات بازارها و فشار بر منابع بانکی افزایش یافته، سیگنال اطمینان به بازار پول و سرمایه را مخابره می‌کند و بیانگر ثبات نسبی در مدیریت است.

هم‌افزایی شاخص‌ها

آنچه کارنامه ۱۰ماهه بانک ملت را قابل تامل می‌کند، درخشش تک‌‌متغیره نیست، بلکه همزمانی رشد در سودآوری، تراز عملیاتی، سپرده، تسهیلات، درآمد، کفایت سرمایه و شاخص‌های بازار است. این هم‌افزایی نشان می‌دهد بانک ملت بین رشد و احتیاط، توسعه و ثبات، تعادل برقرار کرده است.

البته پایداری این جایگاه، وابسته به تداوم کنترل ریسک اعتباری، مدیریت هزینه پول و انطباق با تحولات حوزه سیاستگذاری است. بااین‌حال، شواهد حاکی است بانک ملت، موفق شده تا پایان دی‌ماه امسال، مقیاس خود را به مزیت تبدیل کند که اگر با اصلاحات فناورانه و بهبود بهره‌وری عملیاتی همراه شود، فاصله‌اش با سایر بانک‌های بورسی، عمیق‌تر خواهد شد.

برچسب ها: بانک ملت بانک

ارسال نظرات

آخرین اخبار

پربازدید ها

موضوعات روز