سایپا و نشانه‌هایی از ثبات و بهبود / عبور از رویکرد کمی به نگاه کیفی

تیتر ۲۰ -  بررسی برنامه‌های ارائه‌شده و اقدامات اجرایی انجام‌شده نشان می‌دهد سایپا توانسته است با سرعت و قدرت قابل توجهی از بخشی از مشکلات سخت و طاقت‌فرسای تولید عبور کند و نشانه‌هایی از ثبات و بهبود را در شاخص‌های کلیدی به نمایش بگذارد.

 عبور از رویکرد کمی به نگاه کیفی
یکی از محورهای اصلی برنامه مدیریت سایپا در سال ۱۴۰۴، تمرکز بر ارتقای کیفیت محصولات و کاهش نواقص تولیدی بود. در سال‌های گذشته، فشار برای حفظ تیراژ در شرایط محدودیت‌های تأمین قطعه و مشکلات نقدینگی، کیفیت را تحت تأثیر قرار داده بود. اما در سال جاری، مدیریت جدید با تأکید بر کنترل‌های کیفی چندلایه، بازنگری در استانداردهای آزمون و افزایش نظارت بر قطعه‌سازان، تلاش کرده است توازن میان تیراژ و کیفیت را برقرار کند.

گزارش‌های میدانی از خطوط تولید نشان می‌دهد فرآیندهای کنترل کیفی در ایستگاه‌های حساس تقویت شده و سیستم بازخورد از شبکه خدمات پس از فروش به خطوط تولید، ساختارمندتر از گذشته عمل می‌کند. این اقدام موجب شده بخشی از ایرادات پرتکرار محصولات در همان مبدا شناسایی و اصلاح شود. همچنین همکاری نزدیک‌تر با تأمین‌کنندگان و اعمال ارزیابی‌های سختگیرانه‌تر بر قطعات ورودی، به کاهش خطاهای سیستمی کمک کرده است.

 چابک‌سازی در دل محدودیت‌ها
سایپا در سال ۱۴۰۴ با چالش‌های متعددی در حوزه تأمین مواد اولیه، قطعات نیمه‌ساخته و نقدینگی مواجه بود؛ مشکلاتی که بخش قابل توجهی از آن ریشه در انباشت بدهی‌ها و سیاست‌های گذشته داشت. با این حال، مدیریت گروه با تمرکز بر اصلاح فرآیندهای تولید و چابک‌سازی ساختار عملیاتی، اثر این موانع را کاهش داد.

بازمهندسی خطوط تولید، کاهش گلوگاه‌های تأمین، اولویت‌بندی پروژه‌های نیمه‌تمام و تمرکز بر تکمیل خودروهای ناقص از جمله اقداماتی بود که به بهبود جریان تولید کمک کرد. در کنار این موارد، مدیریت بهینه موجودی انبار و کاهش سرمایه راکد در قطعات، بهره‌وری سرمایه در گردش را افزایش داد.

یکی دیگر از نکات قابل توجه، استفاده بیشتر از ظرفیت‌های داخلی زنجیره تأمین و تعمیق داخلی‌سازی در برخی قطعات راهبردی بود. این رویکرد، علاوه بر کاهش آسیب‌پذیری در برابر محدودیت‌های خارجی، تعامل میان خودروساز و قطعه‌سازان داخلی را تقویت کرد و ثبات نسبی در برنامه تولید ایجاد نمود.

تقویت شبکه خدمات پس از فروش
در سال‌های گذشته، یکی از انتقادهای اصلی مشتریان به صنعت خودرو، ضعف در خدمات پس از فروش و تأمین قطعات یدکی بود. سایپا در برنامه سال ۱۴۰۴ خود، تقویت این شبکه را به‌عنوان یکی از ارکان کلیدی بازسازی اعتماد عمومی تعریف کرد.

افزایش سطح دسترسی به قطعات مصرفی، ساماندهی نظام توزیع قطعات یدکی، کاهش زمان انتظار برای تعمیرات و ارتقای آموزش نیروی انسانی نمایندگی‌ها، بخشی از اقدامات انجام‌شده در این حوزه است. همچنین توسعه سامانه‌های دیجیتال برای ثبت و پیگیری شکایات و درخواست‌های مشتریان، شفافیت بیشتری در ارتباط با مصرف‌کنندگان ایجاد کرده است.

بهبود عملکرد شبکه خدمات پس از فروش نه‌تنها در افزایش رضایت مشتریان اثرگذار بوده، بلکه به‌عنوان یک حلقه بازخورد مؤثر، به ارتقای کیفیت تولید نیز کمک کرده است. اتصال داده‌های خدماتی به سیستم‌های تحلیل کیفی در کارخانه، امکان شناسایی سریع‌تر ایرادات پرتکرار و اقدام اصلاحی هدفمند را فراهم آورده است.

 عبور از میراث گذشته
ارزیابی عملکرد سایپا در سال ۱۴۰۴ بدون توجه به بستر پیشین آن کامل نخواهد بود. این شرکت در حالی وارد سال ۱۴۰۴ شد که با مجموعه‌ای از چالش‌های سخت و طاقت‌فرسا، از جمله بدهی‌های انباشته، خودروهای ناقص، معوقات و  نوسان در تأمین قطعات و فشارهای قیمتی مواجه بود. بخشی از این مشکلات، محصول سیاست‌گذاری‌های کلان و بخشی دیگر ناشی از ضعف‌های مدیریتی در دوره‌های قبل بود.

با این حال، مدیریت جدید با رویکرد مسئله‌محور و تعیین اولویت‌های روشن، روند احیای عملیاتی را با سرعت قابل قبول آغاز کرد. هرچند هنوز نمی‌توان از حل کامل مشکلات سخن گفت، اما شواهد حاکی از آن است که سایپا توانسته از مرحله بحران حاد عبور کرده و به مرحله تثبیت و بهبود تدریجی وارد شود.

تثبیت مسیر اصلاح
در مجموع، عملکرد در سال ۱۴۰۴را می‌توان «قابل دفاع» توصیف کرد؛ نه از منظر دستیابی به شرایط ایده‌آل، بلکه از حیث حرکت در مسیر اصلاحات ساختاری و بازگرداندن انضباط تولیدی و کیفی به سازمان. تمرکز همزمان بر بهبود کیفیت، اصلاح فرآیندهای تولید و تقویت خدمات پس از فروش، نشان‌دهنده درک مدیریت از پیوند میان تولید و رضایت مشتری است.

اگر این روند در سال‌های آینده با ثبات سیاستی، حمایت منطقی از تولید و تداوم اصلاحات درونی همراه شود، می‌توان انتظار داشت سایپا جایگاه باثبات‌تری در بازار داخلی به دست آورد و حتی به توسعه همکاری‌های منطقه‌ای بیندیشد. آنچه در سال ۱۴۰۴ اهمیت دارد، نه صرفاً اعداد تولید، بلکه نشانه‌های بازسازی مدیریتی و عبور تدریجی از بحران‌های به‌جا مانده از گذشته است؛ مسیری که با وجود دشواری‌ها، با سرعت و قدرت قابل قبول دنبال شده است.